→

الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۲۳۱۱

حدیث حضرت محمد (ص) در کتاب الکافي جلد ۲ کِتَابُ الْعِشْرَة‏ بَابُ حُسْنِ الصِّحَابَةِ وَ حَقِّ الصَّاحِبِ فِي السَّفَرِ

کتاب العشرة · روایت شده از حضرت محمد صلی الله علیه و آله

سند
علي بن ابراهيم عن هارون بن مسلم عن مسعده بن صدقه عن ابي عبد الله عن ابايه ع :

أَنَ‏ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ صَاحَبَ رَجُلاً ذِمِّيّاً فَقَالَ لَهُ‏ اَلذِّمِّيُ‏ أَيْنَ تُرِيدُ يَا عَبْدَ اَللَّهِ فَقَالَ أُرِيدُ اَلْكُوفَةَ فَلَمَّا عَدَلَ اَلطَّرِيقُ‏ بِالذِّمِّيِ‏ عَدَلَ مَعَهُ‏ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ فَقَالَ لَهُ‏ اَلذِّمِّيُ‏ أَ لَسْتَ زَعَمْتَ أَنَّكَ تُرِيدُ اَلْكُوفَةَ فَقَالَ لَهُ بَلَى فَقَالَ لَهُ‏ اَلذِّمِّيُ‏ فَقَدْ تَرَكْتَ اَلطَّرِيقَ فَقَالَ لَهُ قَدْ عَلِمْتُ قَالَ فَلِمَ عَدَلْتَ مَعِي وَ قَدْ عَلِمْتَ ذَلِكَ فَقَالَ لَهُ‏ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ هَذَا مِنْ تَمَامِ حُسْنِ اَلصُّحْبَةِ أَنْ يُشَيِّعَ اَلرَّجُلُ صَاحِبَهُ هُنَيْئَةً إِذَا فَارَقَهُ وَ كَذَلِكَ أَمَرَنَا نَبِيُّنَا ص‏ فَقَالَ لَهُ‏ اَلذِّمِّيُ‏ هَكَذَا قَالَ قَالَ نَعَمْ قَالَ‏ اَلذِّمِّيُ‏ لاَ جَرَمَ أَنَّمَا تَبِعَهُ مَنْ تَبِعَهُ لِأَفْعَالِهِ اَلْكَرِيمَةِ فَأَنَا أُشْهِدُكَ أَنِّي عَلَى دِينِكَ وَ رَجَعَ‏ اَلذِّمِّيُ‏ مَعَ‏ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ ع‏ فَلَمَّا عَرَفَهُ‏ أَسْلَمَ‏

ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۶, ۵۸۷ از امام صادق (ع) از پدرانش که: امیر المؤمنین (ع) با یک ذمّی (کتابیّ پناهنده به اسلام) هم سفر شد و آن ذمّی به وی گفت: ای بنده خدا به کجا می‏روی؟ در پاسخِ او گفت: به کوفه می‏روم. و چون ذمّی به راه دیگری عدول کرد، امیر المؤمنین هم بدان راه میل کرد و آن ذمّی به او گفت: مگر نپنداشتی که به کوفه خواهی رفت؟ فرمود: چرا، آن ذمّی گفت: راه کوفه را رها کردی؟ فرمود: می‏دانم، گفت: پس چرا با من بداین راه عدول کردی و آن را می‏دانی؟ امیر المؤمنین در پاسخش گفت: این از کمال خوش رفاقتی است که مردی رفیقِ راهِ خود را هنگام جدائی چند گامی بدرقه کند، پیغمبرِ ما (ص) به ماها چنین دستور داده است؛ ذمّی به او گفت: مطلب این است؟ فرمود: آری، آن ذمّی گفت: البته هر که پیروی آن حضرت کرده به خاطر اعمال بزرگواری او بوده است، من تو را گواه می‏گیرم که بر کیش توام و آن ذمّی با امیر المؤمنین (ع) برگشت و چون او را شناخت اسلام آورد. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۴, ۴۹۵ و نیز آن حضرت علیه السلام از پدرانش علیهم السلام حدیث کند که أمیر المؤمنین علیه السلام با یکنفر کافر ذمی (که در پناه اسلام است) همراه شد، آن مرد ذمی بآن حضرت گفت: ای بنده خدا میخواهی بکجا بروی؟ فرمود: میخواهم بکوفه بروم، (پس سر دو راهی رسیدند و مرد ذمی بجای دیگری میرفت) چون راه ذمی گشت، امیر المؤمنین علیه السلام نیز همراه او بآن راه گشت، مرد ذمی گفت: مگر نمیخواستی که بکوفه بروی؟ فرمود: چرا، ذمی گفت: راه کوفه را رها کردی، فرمود: میدانم، گفت: پس چرا با اینکه میدانی براه من گشتی؟ امیر المؤمنین علیه السلام فرمود: این از بپایان رساندن خوش رفاقتی است که مرد رفیق راهش را در هنگام جدائی چند گامی بدرقه کند، و این گونه پیغمبر ما (ص) بما دستور داده است، ذمی گفت این گونه دستور داده؟ فرمود: آری، ذمی گفت: پس بطور مسلم هر که پیرویش کرده بخاطر همین کردارهای بزرگوارانه او بوده، و من تو را گواه میگیرم که پیرو دین تو و بر کیش شمایم و مرد ذمی با أمیر المؤمنین علیه السلام برگشت و همین که او را شناخت مسلمان شد. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۴, ۷۷۳ علی بن ابراهیم، از هارون بن مسلم، از مسعدة بن صدقه، از امام جعفر صادق علیه السلام، از پدرانش علیهم السلام روایت کرده است که: «امیرالمؤمنین علیه السلام با مردی از اهل ذمّه در راه رفیق شدند؛ پس آن ذمّی به حضرت عرض کرد که: کجا را اراده داری؟ ای بنده خدا! فرمود: کوفه را اراده دارم. و چون راه، ذمّی را میل داد، امیرالمؤمنین علیه السلام با او میل کرد (یعنی چون بر سر دو راه رسیدند که یک راه به کوفه می‏رفت و راه دیگر به جای دیگر، و ذمّی در غیر راه کوفه رفت، امیرالمؤمنین علیه السلام نیز در آن راه با او همراهی فرمود). ذمّی به آن حضرت عرض نمود که: آیا چنان نپنداشتی و نگفتی که اراده کوفه داری؟ حضرت به او فرمود: بلی. ذمّی به آن حضرت عرض کرد که: راه کوفه را وا گذاشتی. حضرت به او فرمود که: دانستم. ذمّی به آن حضرت عرض کرد: پس چرا با من میل کردی و در آن راه نرفتی و به همراه من آمدی، و حال آنکه این را دانسته‏ای. امیرالمؤمنین علیه السلام به او فرمود که: این از تمام و کمال‏ صحبت و رفاقت است که مرد، رفیق خود را اندکی مشایعت کند، و قدری راه به همراه او برود، چون خواهد که از او جدا شود، و پیغمبر ما صلی الله علیه و آله، ما را همچنین امر فرموده. ذمّی به آن حضرت عرض کرد: همچنین؟ حضرت فرمود: آری. ذمّی گفت: لا جَرم و حقّاً، که کسانی که او را پیروی کرده‏اند، پیروی نکرده‏اند او را، مگر به جهت کردارهای نیکویش. پس من تو را گواه می‏گیرم که من بر دین و کیش توام. و ذمّی با امیرالمؤمنین علیه السلام برگشت، و چون آن حضرت را شناخت، مسلمان شد».

راویان