الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۳۰۴

عنه عن محمد بن سنان عن اسحاق بن عمار عن ابي عبد الله ع قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۳۰۷ از اسحاق بن عمار، از امام صادق (ع) فرمود: به راستی خلق خوب بخشش خدا است، خدا عز و جل آن را به خلق خود بخشش می‏کند، برخی از آن منش است و برخی به تصمیم و کسب است، من گفتم: کدام از این دو بهتر است، فرمود: آنکه طبع و منش او است بر آن واداشته است نمی‏تواند جز آن کند و آنکه به قصد و کسب خوش خلقی کند باید به خوبی بر طاعت صبر کند و رنج کشد، پس او بهتر این دو است. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۱۵۸ امام صادق علیه السّلام فرمود: خلق و خوی بخششی است که خدای عز و جل بمخلوقش عطا میکند، برخی از آن غریزی و فطری و برخی از آن نیت است (یعنی با تصمیم و اکتساب و تمرین پیدا می‏شود و غریزه و فطرت ثانوی میگردد). عرضکردم: کدامیک از این دو بهتر است؟ فرمود: آنکه غریزه دارد، بر آن سرشته شده و غیر آن نتواند کند و آنکه نیت دارد، بسختی خود را بصبر بر طاعت وامیدارد، پس این بهتر است. محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۲۷۳ از او، از محمد بن سنان، از اسحاق بن عمّار، از امام جعفر صادق علیه السلام روایت است که فرمود: «خلق خوش، عطیّه و بخششی است که خدای عز و جل آن را به خلق خویش عطا می‏فرماید؛ پس پاره‏ای از آن خلق، خو و طبیعت است، و برخی از آن، نیّت، که به قصد کردن آن به عمل می‏آید». عرض کردم که: کدام یک از این دو بهتر است؟ فرمود که: «صاحب خو و طبیعت، مخلوق است بر آن و غیر آن را نمی‏تواند، و صاحب نیّت، بر طاعت، منتهای صبر به عمل می‏آورد و سعی می‏نماید؛ پس آن افضل فَردَیْن است که از دیگری بهتر است».