→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۳۰۸
حدیث در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ حُسْنِ الْخُلُق
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن ابي عبد الله عن ابيه عن حماد بن عيسي عن حريز بن عبد الله عن بحر السقا قال قال لي ابو عبد الله ع :
يَا بَحْرُ حُسْنُ اَلْخُلُقِ يُسْرٌ ثُمَّ قَالَ أَ لاَ أُخْبِرُكَ بِحَدِيثٍ مَا هُوَ فِي يَدَيْ أَحَدٍ مِنْ أَهْلِ اَلْمَدِينَةِ قُلْتُ بَلَى قَالَ بَيْنَا رَسُولُ اَللَّهِ ص ذَاتَ يَوْمٍ جَالِسٌ فِي اَلْمَسْجِدِ إِذْ جَاءَتْ جَارِيَةٌ لِبَعْضِ اَلْأَنْصَارِ وَ هُوَ قَائِمٌ فَأَخَذَتْ بِطَرَفِ ثَوْبِهِ فَقَامَ لَهَا اَلنَّبِيُّ ص فَلَمْ تَقُلْ شَيْئاً وَ لَمْ يَقُلْ لَهَا اَلنَّبِيُّ ص شَيْئاً حَتَّى فَعَلَتْ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَقَامَ لَهَا اَلنَّبِيُ فِي اَلرَّابِعَةِ وَ هِيَ خَلْفَهُ فَأَخَذَتْ هُدْبَةً مِنْ ثَوْبِهِ ثُمَّ رَجَعَتْ فَقَالَ لَهَا اَلنَّاسُ فَعَلَ اَللَّهُ بِكِ وَ فَعَلَ حَبَسْتِ رَسُولَ اَللَّهِ ص ثَلاَثَ مَرَّاتٍ لاَ تَقُولِينَ لَهُ شَيْئاً وَ لاَ هُوَ يَقُولُ لَكِ شَيْئاً مَا كَانَتْ حَاجَتُكِ إِلَيْهِ قَالَتْ إِنَّ لَنَا مَرِيضاً فَأَرْسَلَنِي أَهْلِي لآِخُذَ هُدْبَةً مِنْ ثَوْبِهِ لِيَسْتَشْفِيَ بِهَا فَلَمَّا أَرَدْتُ أَخْذَهَا رَآنِي فَقَامَ فَاسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ أَنْ آخُذَهَا وَ هُوَ يَرَانِي وَ أَكْرَهُ أَنْ أَسْتَأْمِرَهُ فِي أَخْذِهَا فَأَخَذْتُهَا
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۳۱۱
از بحر سقاء، گوید: امام صادق (ع) به من فرمود: ای بحر، خوش خلقی توانگری است، سپس فرمود: آیا تو را گزارش ندهم از حدیث آنچه پیش همه أهل مدینه معروف است؟
گفتم: چرا، فرمود: در این میان که روزی رسول خدا (ص) در مسجد نشسته بود، یک دختری از انصار آمد و خود او هم ایستاده بود، آن دخترک گوشه جامه رسول خدا (ص) را کشید، پیغمبر (ص) برای او برخاست ولی آن دخترک چیزی نگفت و پیغمبر به او چیزی نگفت، تا سه بار این کار را کرد و پیغمبر در بار چهارم برای آن دخترک برخاست که پشت سرش بود و آن دخترک رشتهای از جامه رسول خدا (ص) بر گرفت و برگشت، مردم به او گفتند: خدا با تو کند آنچه کند (منظور نفرین به آن دخترک است) سه بار رسول خدا را گرفتار خود کردی و نه چیزی به او گفتی و نه چیزی به تو گفت، چه کار با او داشتی؟ گفت: ما در خانه بیماری داریم و خانوادهام مرا فرستادند تا رشتهای از جامه رسول خدا (ص) برگیرم برای آرمانجوئی بدان، چون خواستم آن را برگیرم، مرا دید و از جا برخاست و من شرم کردم که آن را برگیرم در برابر چشم آن حضرت و نخواستم به او تکلیف کنم که خود آن را برگیرد، و به من دهد، پس آن را برگرفتم.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۱۵۹
بحر سقا گوید: امام صادق علیه السّلام بمن فرمود: ای بحر خوشخلقی مایه آسانی امور است.
[شادی میبخشد] سپس فرمود: آیا داستانی را که همه اهل مدینه میدانند برایت نقل نکنم؟ عرضکردم:
چرا، فرمودی:
روزی رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله در مسجد نشسته بود که کنیز یکی از انصار آمد و خود او هم ایستاده بود، کنیز گوشه جامه پیغمبر را گرفت، پیغمبر صلی اللَّه علیه و آله بخاطر آن زن برخاست، ولی او چیزی نگفت، پیغمبر صلی اللَّه علیه و آله هم باو چیزی نفرمود، تا سه بار این کار کرد، پیغمبر در مرتبه چهارم برخاست و کنیز پشت سرش بود، آنگاه کنیز رشتهئی از جامه حضرت برگرفت و برگشت.
مردم باو گفتند خدا: ترا چنین و چنان کند که رسول خدا صلی اللَّه علیه و آله را سه بار نگهداشتی و چیزی باو نگفتی، که او هم بتو چیزی نفرمود، از پیغمبر چه میخواستی؟
کنیز گفت: ما بیماری داریم، اهل خانه مرا فرستادند که رشتهئی از جامه پیغمبر بر گیرم تا بیمار از آن شفا جوید، و چون خواستم رشته را برگیرم، مرا دید و برخاست، من از او شرم کردم که رشته را برگیرم در حالی که مرا میبیند، و نمیخواستم در گرفتن رشته با او مشورت کنم، تا (در مرتبه چهارم) برگرفتم.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۲۷۵
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن ابیعبداللَّه، از پدرش، از حمّاد بن عیسی، از حریز بن عبداللَّه، از بحر سقّاء که گفت: امام جعفر صادق علیه السلام به من فرمود که: «ای بحر! خوشخلقی باعث سرور و شادی است». پس فرمود: «آیا نمیخواهی که تو را خبر دهم، به حدیثی که در دست هیچیک از اهل مدینه نیست؟ که هیچکدام آن را نمیدانند؟».
عرض کردم: بلی، میخواهم. فرمود: «در بین اینکه رسول خدا صلی الله علیه و آله روزی در مسجد نشسته بود، ناگاه کنیز بعضی از انصار آمد، و آن انصاری ایستاده بود؛ پس آن کنیز گوشه جامه حضرت را گرفت، و رسول خدا صلی الله علیه و آله برای آن کنیز برخاست و آن کنیز هیچ نگفت. و پیغمبر صلی الله علیه و آله به او هیچ نفرمود، تا آنکه سه مرتبه چنین کرد. و پیغمبر در مرتبه چهارم به جهت او برخاست، و آن کنیز در پشت سر حضرت بود؛ پس قطعهای را از جامه حضرت گرفت و برگشت.
مردم به آن کنیز گفتند که: خدا با تو بکند، آنچه باید کرد. سه مرتبه رسول خدا صلی الله علیه و آله را حبس کردی که به او هیچ نمیگفتی، و آن حضرت هیچ با تو نمیفرمود. چه حاجت به آن حضرت داشتی؟ گفت: بیماری داشتیم، و کسان من مرا فرستادند که پارهای از جامه آن حضرت را فرا گیرم که به آن شفا جوییم، و چون خواستم که آن را فرا گیرم، مرا دید و برخاست. من شرم کردم که آن را فرا گیرم، و آن حضرت مرا ببیند. و ناخوش داشتم که در باب فرا گرفتن آن، با حضرت مشورت کنم؛ پس آن پاره را فرا گرفتم».
راویان