→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۴
حدیث امام محمّد باقر (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ طِينَةِ الْمُؤْمِنِ وَ الْکَافِر
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام محمّد باقر عليه السلام
سند
محمد بن يحيي و غيره عن احمد بن محمد و غيره عن محمد بن خلف عن ابي نهشل قال حدثني محمد بن اسماعيل عن ابي حمزه الثمالي قال سمعت ابا جعفر ع يقول :
إِنَّ اَللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ خَلَقَنَا مِنْ أَعْلَى عِلِّيِّينَ وَ خَلَقَ قُلُوبَ شِيعَتِنَا مِمَّا خَلَقَنَا مِنْهُ وَ خَلَقَ أَبْدَانَهُمْ مِنْ دُونِ ذَلِكَ وَ قُلُوبُهُمْ تَهْوِي إِلَيْنَا لِأَنَّهَا خُلِقَتْ مِمَّا خُلِقْنَا مِنْهُ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ كَلاََّ إِنَّ كِتََابَ اَلْأَبْرََارِ لَفِي عِلِّيِّينَ `وَ مََا أَدْرََاكَ مََا عِلِّيُّونَ `كِتََابٌ مَرْقُومٌ `يَشْهَدُهُ اَلْمُقَرَّبُونَ وَ خَلَقَ عَدُوَّنَا مِنْ سِجِّينٍ وَ خَلَقَ قُلُوبَ شِيعَتِهِمْ مِمَّا خَلَقَهُمْ مِنْهُ وَ أَبْدَانَهُمْ مِنْ دُونِ ذَلِكَ فَقُلُوبُهُمْ تَهْوِي إِلَيْهِمْ لِأَنَّهَا خُلِقَتْ مِمَّا خُلِقُوا مِنْهُ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ اَلْآيَةَ كَلاََّ إِنَّ كِتََابَ اَلفُجََّارِ لَفِي سِجِّينٍ `وَ مََا أَدْرََاكَ مََا سِجِّينٌ `كِتََابٌ مَرْقُومٌ `وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۱۷
از ابی حمزه ثمالی گوید: از امام باقر (ع) شنیدم میفرمود: به راستی خدا جلّ و عزّ ما را از اعلی علّیّین آفرید و دل شیعه ما را از آن آفرید که ما را آفرید و تن آنها را از درجه نازلتر آفرید، دل در هوای ما دارند زیرا دل آنها با ما هم سرشت است، سپس این آیه را خواند (۱۸- ۲۱ سوره مطففین): «نه، هرگز، به راستی کتاب نیکان در علیّین است تو ندانی که علیّین چیست، کتابی نوشته شده که مقرّبان بر آن گواهند» فرمود: دشمن ما را از سجّین آفرید و دل شیعه آنها را از آن آفرید که خوشان را آفرید و تن آنها را از آنچه جز آن است و دلشان در هوای آنها است، زیرا با آنها هم سرشت باشند، سپس این آیه را خواند (۷- ۱۰ سوره مطففین): «نه، هرگز به راستی کتاب هرزهکاران در سجّین باشد و تو ندانی که سجّین چیست، کتابی است نوشته، وای در این روز بر مکذّبان»
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۴
(این روایت بدون کم و زیاد بشماره ۱۰۰۸ در جلد دوم ص ۲۳۴ با ترجمه و توضیح گذشت، لذا در اینجا تکرارش نمیکنیم. تنها در سلسله سند فرق مختصری دارد).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۱۱
محمد بن یحیی و غیر او، از احمد بن محمد و غیر او، از محمد بن خالد، از ابونهشل روایت کردهاند که گفت: حدیث کرد مرا محمد بن اسماعیل، از ابوحمزه ثمالی که گفت: شنیدم از امام محمد باقر علیه السلام که می فرمود: «به درستی که خدای عز و جل ما را از اعلای علیّین آفرید، و دلهای شیعیان ما را آفرید، از آنچه ما را از آن آفرید، و بدنهای ایشان را از پستتر از آن آفرید. و دلهای ایشان به سوی ما میل میکند و میشتابد از غایت شوق؛ آن دلها آفریده شده است از آنچه ما آفریده شدیم»؛ پس این آیه را تلاوت فرمود: «کَلَّا إِنَّ کِتابَ الْأَبْرارِ لَفِی عِلِّیِّینَ* وَ ما أَدْراکَ ما عِلِّیُّونَ* کِتابٌ مَرْقُومٌ* یَشْهَدُهُ الْمُقَرَّبُونَ» «۱»؛ یعنی: «نه چنان است، به درستی که نوشته نیکوکاران هر آینه در علیّین است، و چه چیز دانا ساخت تو را که چیست علّیّون؟ نوشتهای است مسطور، که حروف آن مبیّن و روشن است، یا به علامتی موسوم است که هر که آن را مشاهده کند، بداند که در او همه چیز است. حاضر شوند و ببینند آن نوشته را مقربان درگاه خدا، یا گواهی دهند بر آنچه در آن است».
و حضرت فرمود که: «دشمنان ما را از سجیّن آفرید، و دلهای شیعیان ایشان را آفرید، از آنچه ایشان را از آن آفرید، و بدنهای ایشان را از پستتر از آن آفرید؛ پس دلهای ایشان میل به سوی ایشان میکند و میشتابد از غایت شوق؛ زیرا که آن دلها آفریده شده است از آنچه آنها آفریده شدهاند». از آن پس، این آیه را تلاوت فرمود: «کَلَّا إِنَّ کِتابَ الفُجَّارِ لَفِی سِجِّینٍ* وَ ما أَدْراکَ ما سِجِّینٌ* کِتابٌ مَرْقُومٌ* وَیْلٌ یَوْمَئِذٍ لِلْمُکَذِّبِینَ» «۲»؛ یعنی: «نه چنان است، به درستی که نوشته نابکاران هر آینه در سجین است، و چه چیز دانا گردانید تو را که چیست سجین؟
نوشتهای است مسطور که حروف آن مبیّن و روشن است، یا به علامتی موسوم است که هر که آن را مشاهده کند، بداند که هیچ خیر در آن نیست. وای! و شدّت عقوبت در آن روز از برای تکذیبکنندگان است». «۳» __________________________________________________
(۱). مطفّفین، ۱۸- ۲۱.
(۲). مطففین، ۷- ۱۰.
(۳). و همین حدیث، در باب کیفیت آفریدن بدنهای ائمّه و ارواح و دلهای ایشان گذشت، با اختلافی در سند آن، و ویل تا آخر آیه در آنجا نبود. (مترجم)
راویان