الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۵

عده من اصحابنا عن سهل بن زياد و غير واحد عن الحسين بن الحسن جميعا عن محمد بن اورمه عن محمد بن علي عن اسماعيل بن يسار عن عثمان بن يوسف قال اخبرني عبد الله بن كيسان عن ابي عبد الله ع قال :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۱۹ از عبد الله بن کیسان از امام صادق (ع) گوید: به او گفتم: قربانت، من عبد الله بن کیسان چاکر شما هستم، فرمود: نژاد تو را می‏شناسم ولی خود تو را نمی‏شناسم (یعنی شیعه بودنت را نمی‏دانم- از مجلسی ره) گوید: به آن حضرت گفتم: من در کوهستان زائیده شدم و در سرزمین فارس بزرگ شدم، من در بازرگانی و جز آن با مردم آمیزش دارم، با مردی در آمیزم و ببینم که خوش رفتار و نیکو کردار است و خوش‏اخلاق و امانت‏دار است و او را وارسم و بفهمم با شما دشمن است، و با مردی آمیزش کنم و از او بدرفتاری و بی‏پروائی در امانت و در درندگی و کج خلقی (فساد و تبهکاری خ ل) بینم و او را وارسم و بفهمم که دوست شما است، این چگونه می‏شود؟ به من فرمود: ای پسر کیسان، به راستی خدا عز و جل از سرشت بهشت و سرشت دوزخ بر گرفت و آنها را با هم در آمیخت و این دو از هم به خود بر گرفتند، تو در آنها هر چه امانت داری و خوش رفتاری و خوش روشی بینی از آن است که با سرشت بهشتی سائیده‏اند و آنها برگردند بدان چه از آن آفریده شدند و آنچه در اینان از بی‏پروائی در امانت و بد خلقی و درندگی و تباهی بینی از آن است که سرشت دوزخی به آنها سائیده و اثر کرده و آنها بر گردند بدان چه از آن آفریده شدند. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۴ عبد اللَّه بن کیسان گوید: بامام جعفر صادق علیه السّلام عرضکردم: قربانت گردم، من عبد اللَّه بن کیسان چاکر شما هستم. فرمود: نژادت را میشناسم، اما ترا نمیشناسم. گوید: عرضکردم من در کوهستان متولد شده و در سرزمین فارس (شیراز) بزرگ شده‏ام، و در امر تجارت و کارهای دیگر با مردم آمیزش دارم، گاهی با مردی معاشرت میکنم و از او خوشرفتاری‏ و حسن خلق و امانت داری میبینم، سپس از مذهبش جستجو میکنم، معلوم می‏شود با شما دشمن است. و با مرد دیگری معاشرت میکنم و از او بد خلقی و کمی امانت و ناپاکی میبینم، سپس جستجو میکنم، معلوم می‏شود ولایت شما را دارد، این چگونه است؟. فرمود: ابن کیسان! مگر نمیدانی که خدای عز و جل گلی از بهشت گرفت و گلی از دوزخ، سپس آن دو را بهم آمیخت، آنگاه این را از آن، و آن را از این جدا ساخت (یعنی پس از آنکه این دو گل بیکدیگر تماس پیدا کردند، آنها را از هم جدا ساخت و مؤمنان را از گل بهشت و کفار را از گل دوزخ آفرید) پس آنچه از امانت داری و حسن خلق و خوشرفتاری در دشمنان ما بینی از جهت تماس آنهاست با طینت بهشتی (پیش از جدا کردن آنها از یک دیگر) و ایشان عاقبت باصل خلقت خود برگردند (و یکسره دوزخی شوند) و آنچه از بی‏امانتی و بدخلقی و آلودگی در دوستان ما میبینی، در اثر تماس آنهاست با طینت دوزخی و بالاخره باصل خلقت خود برگردند (و یکسره بهشتی شوند). محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۱۱ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از سهل بن زیاد و چند نفر، از حسین بن حسن، همه از محمد بن اورمه، از محمد بن علی، از اسماعیل بن یسار، از عثمان بن یوسف که گفت: خبر داد مرا عبداللَّه بن کیسان، از امام جعفر صادق علیه السلام وگفت: به آن حضرت عرض کردم که: فدای تو گردم! منم، غلام تو، عبداللَّه بن کیسان.فرمود: «امّا نسب را می‏شناسم و امّا تو را نمی‏شناسم». عبداللَّه می‏گوید که: به حضرت عرض کردم که: من در جبل متولد شده‏ام و در زمین فارس نشو و نما نموده‏ام، و من با مردمان در امر تجارات و غیر آن آمیزش می‏کنم؛ پس با مردی آمیزش می‏نمایم، و خوش‏طوری و خوش‏خلقی و امانت از برای او می‏بینم، و چون او را تفتیش و تفحّص می‏کنم و احوال او را جستجو می‏نمایم، از برایم ظاهر می‏شود که با شما دشمنی دارد، و او را دشمن شما به جا می‏آورم. و با مردی آمیزش می‏کنم، و کج‏خلقی و بی‏امانتی و بدخویی از او می‏بینم، پس امر او را جستجو می‏کنم، و بعد از تفحص مشخص می‏شود که با شما دوستی دارد و او را دوست شما به جا می‏آورم. بفرما که این امر چگونه می‏شود؟ راوی می‏گوید که: فرمود: «ای پسر کیسان! آیا ندانسته‏ای که خدای عز و جل سرشتی را از بهشت و سرشتی را از دوزخ فرا گرفت و هر دو را به هم آمیخت. بعد از آن، این سرشت را از آن سرشت، و آن سرشت را از این سرشت بیرون آورد؛ پس آنچه را که از آن گروه دیده‏ای، از امانت و خوش‏خلقی و خوش‏طوری، از آن چیزی است که به ایشان رسیده از سرشت بهشت، و ایشان برمی‏گردند به آنچه از آن آفریده شده‏اند؛ یعنی دوزخ. و آنچه را که از این گروه شیعیان دیده‏ای، از بی‏امانتی و کج‏خلقی و بدخویی، از آن چیزی است که به ایشان رسیده از سرشت دوزخ، و ایشان برمی‏گردند به آنچه از آن آفریده شده‏اند؛ یعنی بهشت».