→ الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۷۶۸
حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابٌ فِي إِحْيَاءِ الْمُؤْمِن
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
محمد بن يحيي عن احمد بن محمد عن محمد بن خالد عن النضر بن سويد عن يحيي بن عمران الحلبي عن ابي خالد القماط عن حمران قال :
قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ ع أَسْأَلُكَ أَصْلَحَكَ اَللَّهُ فَقَالَ نَعَمْ فَقُلْتُ كُنْتُ عَلَى حَالٍ وَ أَنَا اَلْيَوْمَ عَلَى حَالٍ أُخْرَى كُنْتُ أَدْخُلُ اَلْأَرْضَ فَأَدْعُو اَلرَّجُلَ وَ اَلاِثْنَيْنِ وَ اَلْمَرْأَةَ فَيُنْقِذُ اَللَّهُ مَنْ شَاءَ وَ أَنَا اَلْيَوْمَ لاَ أَدْعُو أَحَداً فَقَالَ وَ مَا عَلَيْكَ أَنْ تُخَلِّيَ بَيْنَ اَلنَّاسِ وَ بَيْنَ رَبِّهِمْ فَمَنْ أَرَادَ اَللَّهُ أَنْ يُخْرِجَهُ مِنْ ظُلْمَةٍ إِلَى نُورٍ أَخْرَجَهُ ثُمَّ قَالَ وَ لاَ عَلَيْكَ إِنْ آنَسْتَ مِنْ أَحَدٍ خَيْراً أَنْ تَنْبِذَ إِلَيْهِ اَلشَّيْءَ نَبْذاً قُلْتُ أَخْبِرْنِي عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ مَنْ أَحْيََاهََا فَكَأَنَّمََا أَحْيَا اَلنََّاسَ جَمِيعاً قَالَ مِنْ حَرَقٍ أَوْ غَرَقٍ ثُمَّ سَكَتَ ثُمَّ قَالَ تَأْوِيلُهَا اَلْأَعْظَمُ أَنْ دَعَاهَا فَاسْتَجَابَتْ لَهُ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۶۲۵
از حمران، گوید: به امام صادق (ع) گفتم: از شما بپرسم؟- خدایت بهی دهاد- در پاسخ فرمود: آری، گفتم: من در حالی بودم و امروز در حال دیگرم، من پیشتر در زمین میگشتم و یک مرد یا دو مرد یا زنی را دعوت به مذهب حق میکردم و خدا هر که را خواسته بود نجات میداد و من امروز کسی را دعوت نمیکنم، در پاسخ فرمود: بر تو گناهی نیست که مردم را به پروردگارشان باز گذاری تا هر که را خدا خواهد از تاریکی و گمراهی به نور هدایت بیرون برد، سپس فرمود: و بر تو باکی نیست که اگر از کسی به بوی خیری شنیدی، برای دعوت او، گوشهای بزنی و راهی نشان دهی، گفتم: به من خبر ده از قول خدا عز و جل؟ هر که آن را زنده دارد، گویا همه مردم را زنده داشته؟ فرمود: یعنی از سوختن یا غرق شدن، سپس خموشی گرفت و باز فرمود: تأویل اعظمش این است که او را دعوت به مذهب حق کند و او هم بپذیرد.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۳۰۰
حمران گوید: بامام صادق علیه السّلام عرضکردم: اصلحک اللَّه از شما سؤال کنم؟ فرمود:
آری: عرضکردم: من در گذشته حالی داشتم و امروز حال دیگری دارم، من در گذشته در زمین میگشتم و یک مرد و دو مرد یا زنی را بمذهب حق دعوت میکردم و خدا هر که را میخواست (بوسیله دعوت من) نجات میداد، ولی امروز کسی را دعوت نمیکنم. فرمود: چه زیانی بر تو است که مردم را با پروردگارشان واگذاری، تا هر که را خدا خواهد از تاریکی بسوی نور برد، سپس فرمود: باکی بر تو نیست که اگر از کسی احساس خیر نمودی، سخنی با نرمی و احتیاط باو القا کنی، عرضکردم: معنی این قول خدای عز و جل را بمن خبر ده: «و هر که او را زنده کند، گویا همه مردم را زنده کرده» فرمود: یعنی او را از سوختن و غرق شدن برهاند، آنگاه سکوت نمود و سپس فرمود: تأویل اعظم آیه اینست که او را دعوت کند و او هم بپذیرد.
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۵۲۹
محمد بن یحیی، از احمد بن محمد، از محمد بن خالد، از نضر بن سوید، از یحیی بن عمران حلبی، از ابوخالد قمّاط، از حمران روایت کرده است که گفت: به خدمت امام جعفر صادق علیه السلام عرض کردم که: خدا تو را به اصلاح آورد! آیا از تو سؤال کنم؟ فرمود:
«آری». عرض کردم که: پیش از این بر حالی بودم و من امروز بر حالی دیگرم. پیش از این داخل زمینی میشدم، پس یک مرد و دو مرد و زن را به سوی تشیّع میخواندم، و خدا هر که را میخواست، میرهانید و از هلاکت نجات میبخشید، و من امروز کسی را دعوت نمیکنم. فرمود که: «بر تو حرجی و باکی نیست که میان مردم و پروردگار ایشان وا گذاری و به ایشان کار نداشته باشی؛ زیرا که هر که خدا اراده فرماید که او را بیرون برد از ظلمت و تاریکی ضلالت، به سوی نور و روشنی هدایت، او را بیرون میبرد». بعد از آن فرمود که:
«باکی بر تو نیست اگر خوبی را از کسی مشاهده کنی و اثر خیری در او ببینی که چیز اندکی به سوی او اندازی» (یعنی گوشهای از ادله حقّه را به او بنمایی و در این باب استقصا نکنی).
عرض کردم که: مرا خبر ده از قول خدای عز و جل: «وَ مَنْ أَحْیاها فَکَأَنَّما أَحْیَا النَّاسَ جَمِیعاً» «۱» فرمود:
«یعنی او را از سوختن یا غرق شدن نجات دهد». بعد از آن خاموش شد. پس فرمود که:
«تأویل اعظم آن، این است که آن را بخواند و آن نفس او را اجابت کند».
__________________________________________________
(۱). مائده، ۳۲.
راویان