الکافی (ط - الاسلامیه) - جلد ۲، حدیث ۸۳۷

عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن ابيه عن ابي البختري رفعه قال سمعته يقول :

کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۵, ۳۵ از ابی البختری (وهب بن وهب قرشی است که از امام صادق (ع) روایت کند، عامی و ضعیف است، و امام صادق (ع) مادرش را بزنی گرفته، و ظاهراً ضمیر (سمعته) به امام صادق (ع) برگردد) گوید: شنیدمش می‏فرمود: مؤمنان هموار و خوش پذیرایند مانند شتر مهار در بینی نشسته، هر وقت او را بکشند می‏رود و هر گاه بر سر سنگش بخوابانند همان جا بخوابد. مصطفوی‏, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۳۳۰ امام علیه السّلام فرمود: مؤمنان با وقار و آرامشند، مانند شتر نری که مهار در بینی دارد، چون او را بکشند، براه افتد، و اگر بر صخره‏ئی بخوابانند، بخوابد (کنایه از اینکه در امور شرعی رام و منقاد است و سرکشی و امتناع ندارد، اگر چه ذاتا شتر نر است و نیرومند، ولی نیروی ایمان او را از سرپیچی جلوگیر است). محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۵۷۷ چند نفر از اصحاب ما روایت کرده‏اند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از ابوالبختری که آن را مرفوع ساخته و گفته است که: شنیدم از آن حضرت که می‏فرمود: «مؤمنان آسان و نرم؛ یعنی ملایم‏طبعان نرم‏خویانند. مانند شترِ الْفَتْ‏گیرنده و رام که اگر سر آن‏ را بکشند، کشیده شود و سر باز نزند، و اگر او را بر بالای سنگی بخوابانند، فرو خوابد». «۱» __________________________________________________ (۱). و این ترجمه بنابر آن است که در نسخ کافی که به نظر رسید موجود است، و آن، این است که «کَالْجَمَلِ الْالِفِ»- به فتح همزه و لام مکسور-. و اهل لغت که متوجّه شرح این حدیث شده‏اند، به جای الْفِ، انِفِ با نون ذکر کرده‏اند و آن شتری است که تهی‏گاه حلقه چوبین که در بینی آن کنند بینی او را بریده باشد و از درد آن بنالد. و بعضی گفته‏اند که: به معنی رام است. و اوّل مشتقّ است از انْف- به فتح همزه و سکون نون-، و آن به معنی نالیدن است از درد بینی. و دویم مشتّق است از انَفْ- به فتح اوّل-. و دویم که به معنی ننگ و عار داشتن است و وجه آن این است که گویا شتر رام از زجر و منع ننگ و عار دارد، پس آن‏چه می‏تواند می‏رود و کشنده و جلودار خود را انقیاد و فرمانبرداری می‏کند تا او را زجر و منع نکند. و حاصل این معنی و روایت کافی یکی است، و هر چند که در لفظ مختلف‏اند. و زمخشری در فائق خویش گفته که: ابوسعید حزیر این لفظ را آنف- بر وزن فاعل- روایت کرده است، و آن شتری است که تهی‏گاه حلقه چوبین که در بینی آن کنند بینی‏اش را بریده باشد. و گفته که: صحیح انِف- به فتح همزه و کسر نون- است بی‏مدّ همزه، بر وزن فَعِل نه فاعل. (مترجم)