حدیث امام جعفر صادق (ع) در کتاب الکافي جلد ۲ کتاب الإيمان و الکفر بَابُ فَضْلِ الْإِيمَانِ عَلَى الْإِسْلَامِ وَ الْيَقِينِ عَلَى الْإِيمَان
کتاب الإيمان و الکفر · روایت شده از امام جعفر صادق عليه السلام
سند
عده من اصحابنا عن احمد بن محمد بن خالد عن ابيه عن هارون بن الجهم او غيره عن عمر بن ابان الكلبي عن عبد الحميد الواسطي عن ابي بصير قال قال لي ابو عبد الله ع :
يَا أَبَا مُحَمَّدٍ اَلْإِسْلاَمُ دَرَجَةٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ وَ اَلْإِيمَانُ عَلَى اَلْإِسْلاَمِ دَرَجَةٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ وَ اَلتَّقْوَى عَلَى اَلْإِيمَانِ دَرَجَةٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ وَ اَلْيَقِينُ عَلَى اَلتَّقْوَى دَرَجَةٌ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَمَا أُوتِيَ اَلنَّاسُ أَقَلَّ مِنَ اَلْيَقِينِ وَ إِنَّمَا تَمَسَّكْتُمْ بِأَدْنَى اَلْإِسْلاَمِ فَإِيَّاكُمْ أَنْ يَنْفَلِتَ مِنْ أَيْدِيكُمْ
ترجمه
کمره ای, اصول کافی ترجمه کمره ای جلد ۴, ۱۶۷
از ابی بصیر که گوید: امام صادق (ع) به من فرمود: ای ابا محمد، اسلام درجهای است؛ گوید: گفتم: آری.
فرمود: ایمان یک درجه بالای اسلام است، گوید: گفتم: آری. فرمود: تقوی یک درجه برتر از ایمان است، گوید: گفتم: آری. فرمود: یقین یک درجه بالای تقوی است، گوید: گفتم: آری فرمود: به مردم چیزی کمتر از یقین داده نشده و همانا شما به کمترین مقام اسلام چسبیدهاید، مبادا از دست شما به در رود.
مصطفوی, اصول کافی ترجمه مصطفوی جلد ۳, ۸۷
ابو بصیر گوید، امام صادق علیه السّلام بمن فرمود: ای ابا محمد! اسلام یکدرجه است؟ گفتم آری، فرمود: و ایمان یکدرجه بالای اسلامست؟ گفتم: آری، فرمود: و تقوی یک درجه بالای ایمانست؟ گفتم:
آری، فرمود: و یقین یکدرجه بالای تقوی است؟ گفتم آری، فرمود بمردم چیزی کمتر از یقین داده نشد، و شما بپائینترین [نزدیکترین] درجه اسلام چسبیدهاید، مبادا از چنگتان بپرد (گویا مقصود ضعفا شیعه است که فقط ولایت را دارند بدون تقوی و یقین، و سخن امام اشاره دارد باینکه اشخاصی که در درجات پائین ایمان باشند خطر از دست دادن عقاید بآنها نزدیک است، بخلاف کسانی که دارای تقوی و یقینند).
محمدعلی اردکانی, تحفة الأولیاء( ترجمه أصول کافی) - جلد ۳, ۱۵۷
چند نفر از اصحاب ما روایت کردهاند، از احمد بن محمد بن خالد، از پدرش، از هارون بن جهم یا غیر او، از عمر بن ابان کلبی، از عبدالحمید واسطی، از ابوبصیر که گفت:
امام جعفر صادق علیه السلام به من فرمود: «ای ابامحمد! اسلام پایه بالایی [است] و از هر مرتبهای پایهای بالاتر است؟» عرض کردم: آری! ابوبصیر میگوید: فرمود: «ایمان بالاتر است از اسلام و پایهای است بالاتر؟» ابوبصیر میگوید: عرض کردم: آری! فرمود: «تقوی و پرهیزگاری بالاتر است ازایمان و پایهای است بالاتر؟» ابوبصیر میگوید: عرض کردم: آری! فرمود: «یقین بالاتر از تقوی است و پایهای است بالاتر؟» میگوید: عرض کردم: آری! فرمود: «پس آنچه به مردمان عطا شده از یقین کمتر است «۱»، و جز این نیست که شما به پستترینِ اسلام چنگ در زدهاید؛ پس بپرهیزید از آنکه ناگاه از دست شما رها شود». __________________________________________________
(۱). شاید ترجمه بهتر این باشد: هیچ چیز به کمی یقین به مردم عطا نشده است.