با بر پايى قيامت، صحنههاى عجيب و گوناگونى اتفاق مىافتد که اين آيات به بعضى از آنها اشاره مىفرمايد؛ يکى از صحنهها، سؤالات توبيخآميز خداوند، از مشرکان است.
صحنهى ديگر، اظهار تنفّر و بيزارى معبودها از کسانى است که آنها را مىپرستيدند و صحنهى سوّم، ملامت منحرفان از شيطان است که شيطان هم در جواب مىگويد: مرا
جلد 7 - صفحه 84
سرزنش نکنيد، بلکه خودتان را ملامت نماييد؛ «فَلا تَلُومُونِي وَ لُومُوا أَنْفُسَکُمْ» «1» در قيامت، هر کس گناه خود را به گردن ديگرى مىاندازد، ولى از طرف مقابل هم جواب مىشنود که: «بَلْ کُنْتُمْ قَوْماً طاغِينَ» «2» گناه را به گردن ما نياندازيد، بلکه شما خودتان اهل طغيان بوديد.
بعضى از معبودها همچون حضرت عيسى و فرشتگان الهى، تقصيرى ندارند؛ امّا کسانى نظير شياطين، طاغوتها دانشمندانى که سبب بدعت و انحراف در دين گشتهاند، مقصّرند و عذاب خداوند در مورد آنان قطعى است.