برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 88)- بالاخره چهارمین دستور، تأکید مجددی است بر نفی هر گونه شرک، میفرماید: «و هیچ معبود دیگری را با خدا مخوان» (وَ لا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ).
این دستورهای پی در پی که هر کدام دیگری را تأکید میکند، اهمیت مسأله توحید را در برنامههای اسلامی روشن میسازد.
به دنبال این دستورات چهارگانه، توصیفهای چهار گانهای از خدا میکند، که آنها نیز تأکید پی در پی در مسأله توحید است.
نخست میگوید: «هیچ معبودی جز او نیست» (لا إِلهَ إِلَّا هُوَ).
«همه چیز جز ذات پاک او فانی و نابود میشود» (کُلُّ شَیْءٍ هالِکٌ إِلَّا وَجْهَهُ).
و هنگامی که دانستیم تنها چیزی که در این عالم باقی میماند ذات پاک خداست روشن میشود هر چیز به نحوی با ذات پاک او پیوند و ارتباط داشته باشد از آن نظر فنا و هلاک برای او نیست.
«حکم و حاکمیت (در جهان تکوین و تشریع) مخصوص ذات پاک اوست» (لَهُ الْحُکْمُ).
«و همه به سوی او باز گردانده میشوید» (وَ إِلَیْهِ تُرْجَعُونَ).
توصیفهای سه گانه اخیر میتواند دلیلی بر اثبات توحید و ترک هر گونه بت پرستی باشد که در توصیف اول آمده است.
«پایان سوره قصص»
ج3، ص487
سوره عنکبوت [29]
اشاره
این سوره در «مکّه» نازل شده و دارای 69 آیه است
محتوای سوره:]
بطور کلی میتوان گفت بحثهای این سوره در چهار بخش خلاصه میشود:
1- بخش آغاز این سوره که پیرامون مسأله «امتحان» و «وضع منافقان» است و این دو پیوند ناگسستنی با هم دارند.
2- بخش دیگری که در حقیقت برای دلداری پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و مؤمنان اندک نخستین از طریق بیان گوشههایی از سر نوشت پیامبران بزرگی همچون نوح و ابراهیم و لوط و شعیب است.
3- بخش دیگری از توحید، نشانههای خدا در عالم آفرینش، و مبارزه با شرک، سخن میگوید.
4- قسمت دیگری از این سوره بر محور ضعف و ناتوانی معبودهای ساختگی، و عابدان «عنکبوت صفت» آنها و همچنین عظمت قرآن و دلائل حقانیت پیامبر اسلام و لجاجت مخالفان و نیز یک سلسله مسائل تربیتی همچون نماز، نیکی به پدر و مادر، و اعمال صالح دور میزند.
نامگذاری این سوره به «سوره عنکبوت» از آیه 41 آن گرفته شده که بت پرستان را که تکیه بر غیر خدا میکنند تشبیه به عنکبوت میکند که تکیهگاهش، تارهای سست و بیبنیاد است.
ج3، ص488
فضیلت تلاوت سوره: از پیامبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و آله چنین آمده است: «هر کس سوره عنکبوت را بخواند به تعداد تمام مؤمنان و منافقان، ده حسنه برای او نوشته میشود».
مخصوصا درباره تلاوت سوره عنکبوت و روم در ماه رمضان در شب بیست و سوم، فضیلت فوقالعادهای وارد شده است تا آنجا که در حدیثی از امام صادق علیه السّلام میخوانیم: «هر کس سوره عنکبوت و روم را در ماه رمضان شب بیست و سوم تلاوت کند به خدا سوگند اهل بهشت است، و من هیچ کس را از این مسأله استثنا نمیکنم، و نمیترسم که خداوند در این سوگند قاطع من گناهی بر من بنویسد، و مسلما این دو سوره در پیشگاه خدا بسیار ارج دارد».
بدون شک محتوای پر بار این دو سوره و درسهای مهم توحیدی آن، و برنامههای سازنده عملی که در این سوره ارائه شده است کافی است که هر انسانی را که اهل اندیشه و الهام و عمل باشد به بهشت جاویدان سوق دهد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ به نام خداوند بخشنده بخشایشگر