تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ فَإِذا أُوذِيَ فِي اللَّهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ کَعَذابِ اللَّهِ وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّکَ لَيَقُولُنَّ إِنَّا کُنَّا مَعَکُمْ أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ «10» چون حق تعالى اخبار مؤمنين را ذکر فرمود، در عقب آن بيان احوال ضعفاى اهل ايمان يا ذکر منافقان را فرمايد: وَ مِنَ النَّاسِ‌: و بعضى از مردم، مَنْ يَقُولُ آمَنَّا بِاللَّهِ‌: کسى هست که مى‌گويد ايمان آوردم به خداى به حق، فَإِذا أُوذِيَ فِي اللَّهِ‌: پس چون اذيت گرديده شود در راه خدا، يعنى به سبب دين، کفار او را عذاب کنند يا آنکه از همدينان خود يا از حوادثات روزگار مانند ورود مصيبت و فقر و فاقه و ذلت و مرض و ملامت، متألم و متأثر شود، جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ‌: قرار دهد و شمارد رنج و عذاب مردمان را، کَعَذابِ اللَّهِ‌: مانند عذاب خدا، يعنى بعضى از مردمان هر گاه اذيت شود در راه خدا، برگردد از دين از ترس عذاب مردم، چنانچه سزاوار است مر کافر را اينکه ترک دين خود کند از ترس عذاب الهى؛ پس مساوى گردد ميان عذاب فانى منقطع و بين عذاب دائم غير منقطع ابدى به جهت کمى‌ «1» سوره نمل «27»، آيه 19. «2» سوره نساء «4»، آيه 69. جلد 10 - صفحه 208 تميز و ادراک. وَ لَئِنْ جاءَ نَصْرٌ مِنْ رَبِّکَ‌: و اگر بيايد يارى و نصرتى از نزد پروردگار تو، يعنى فتحى و غنيمتى، لَيَقُولُنَّ إِنَّا کُنَّا مَعَکُمْ‌: هر آينه البته گويند بدرستى که ما هستيم با شما در دين و ملت، پس ما را در غنيمت شريک خود سازيد. أَ وَ لَيْسَ اللَّهُ بِأَعْلَمَ‌: آيا نيست خدا داناتر از همه دانايان. استفهام تقريرى است، يعنى خدا داناتر از همه باشد، بِما فِي صُدُورِ الْعالَمِينَ‌: به آنچه در دلهاى عالميان است از صفاى اخلاص و کدورت نفاق. اين کلام مؤيد اين است که مراد آيه شريفه منافقان بودند نه ضعفاى اهل ايمان.