نکته‌های تفسیر نور

سؤال: چگونه در آيه قبل فرمود: کسى بار گناه ديگرى را حمل نمى‌کند و در اين آيه مى‌فرمايد: گمراه کنندگان، بار گناه ديگرى را حمل مى‌کنند؟! «1». قلم، 9. «2». انعام، 164. «3». حشر، 16. جلد 7 - صفحه 121 پاسخ: آيه اول در جواب کفّارى بود که به مسلمانان مى‌گفتند: شما از ما پيروى کنيد، گناه شما به گردن ما و شما هيچ مسئوليّتى نداريد، خداوند فرمود: اين چنين نيست و هر کس مسئول گناهان خود است؛ امّا اين آيه مى‌فرمايد: فرد اغفال شده مسئول کار خود است؛ ولى اغفال‌کننده علاوه بر مسئوليّت کار خود، مسئول گناهان اغفال شدگان نيز هست، بدون آنکه چيزى از گناه اغفال شده کم شود. در تفاسير درّالمنثور و نمونه روايات متعدّدى آمده است که هرکس در کار خوب يا بدى راه را براى ديگران باز کند، علاوه بر پاداش يا کيفرى که به هريک از عمل کنندگان و پويندگان آن راه مى‌دهند، پاداش يا کيفرى نيز به راهنما، مؤسّس و پايه‌گذار آن مى‌دهند.