اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ لَيَحمِلُن‌َّ أَثقالَهُم وَ أَثقالاً مَع‌َ أَثقالِهِم وَ لَيُسئَلُن‌َّ يَوم‌َ القِيامَةِ عَمّا کانُوا يَفتَرُون‌َ «13»
و هر آينه بار ميکنند بر خود سنگينيهاي خود و سنگينيهاي اتباع خود را با سنگينيهاي خود و هر آينه اينکه کفار و رؤساء مسئول ميشوند روز قيامت از
جلد 14 - صفحه 299
آنچه بودند افتراء ميزدند.
سه نحوه عذاب و عقوبت براي اينکه رؤساء و ارباب ضلالت هست:
«1» عذاب کفر و ضلالت و ظلم و معاصي که از اينها صادر شده بالمباشره.
«2» سبب شده‌اند و وادار نموده‌اند اتباع خود را بکفر و شرک و ضلالت و ظلم و ساير معاصي که فاعل بالتسبيب هستند چنانچه فرمود
«من سن سنة حسنة کان له اجرها و اخر من عمل بها الي يوم القيمة و من سن سنة سيئة کان عليه وزرها و وزر من عمل بها الي يوم القيامة».
«3» رضاي اينها بفعل آنها که فرمود
«الراضي بفعل قوم کالداخل فيهم»
فاعل بالرضاء لذا ميفرمايد:
وَ لَيَحمِلُن‌َّ أَثقالَهُم وَ أَثقالًا مَع‌َ أَثقالِهِم هر چه تابعين زيادتر باشند و بيشتر معصيت کنند بار اينها سنگين‌تر ميشود.
وَ لَيُسئَلُن‌َّ يَوم‌َ القِيامَةِ عَمّا کانُوا يَفتَرُون‌َ افتراء بخدا که براي او شريک قرار دادند يا او را جسم دانستند يا صفات زائده بر او گفتند يا منکر عدل او شدند يا ملائکه را دختران خدا دانستند يا عزيز و عيسي را إبن اللّه گفتند و غير اينها افتراء بانبياء آنها را ساحر کذاب مجنون مفتري گفتند افتراء بائمه نسبت‌هاي ناروايي به آنها دادند افتراء بعلماء و بمؤمنين آنها را رافضي و خارج از دين شمردند نسبت بهمه اينها مسئول ميشوند.
خشت اول چون نهد معمار کج || تا ثريا ميرود ديوار کج
«اللهم العنهم و العن اتباعهم و من رضي بافعالهم».