تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا کَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ إِنَّ اللَّهَ عَلى کُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ «20»
قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ: (اين حکايت کلام خدا باشد به حضرت ابراهيم عليه السّلام چنانکه امر مىفرمايد پيغمبر ما را در اکثر آيات قرآن) يعنى گفتيم به ابراهيم عليه السّلام به آنکه بگو به مکذبان امت خود سير کنيد در زمين، فَانْظُرُوا:
پس نظر کنيد از راه تفکر و استدلال، کَيْفَ بَدَأَ الْخَلْقَ: چگونه آفريده است خدا خلق را بر اختلاف اجناس و اشکال و افعال و احوال. يا در شهرهاى امم سابقه بگذريد و تفکر کنيد که ايشان با وجود قوت و قدرت و شوکت و جسامت که آفريده خدا بودند، به جهت کفر و عناد آنها را مستأصل ساخت، و هر که بر اين امر قادر باشد، البته بر اعاده نيز قادر خواهد بود.
ثُمَّ اللَّهُ يُنْشِئُ النَّشْأَةَ الْآخِرَةَ: پس خداى تعالى ظاهر گرداند و پديد آورد آفرينش ديگر را بعد از آفرينش اول که آن ابداء است، زيرا ابداء و اعاده دو نشأهاند، از حيثيت آنکه هر يک اختراع و اخراج است از عدم صورى، پس هرگاه ديديد و دانستيد که خالق همه در ابتدا خدا باشد، حجت لازم باشد در اعاده، و به ضرورت دانستيد به آنکه مبدء خلايق است، مىتواند که معيد ايشان باشد براى پاداش و جزاى اعمال. إِنَّ اللَّهَ عَلى کُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ: بدرستى که خداى تعالى بر همه چيز از ايجاد و اعاده و ساير امور ممکنه تواناست به جهت قدرت صفت ذاتى الهى، و ذات او نسبت به همه ممکنات احاطه دارد از حيث ايجاد و اعدام و اعاده.