تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ وَ قالَ إِنِّي مُهاجِرٌ إِلى رَبِّي إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَکِيمُ «26»
چون حضرت ابراهيم عليه السّلام دعوت خود را به معجزات و دلايل و براهين
«1» سوره مريم، آيه 82.
«2» سوره زخرف، آيه 67.
جلد 10 - صفحه 223
اثبات کرد و حجت را بر قوم لازم ساخت:
فَآمَنَ لَهُ لُوطٌ: پس ايمان آورد و تصديق نمود مر او را لوط که خواهر زاده او بود، و بنا بقولى برادر زاده او بود. قول اول از ابن عباس و ابن زيد و جمهور مفسران است؛ و لوط اول کسى بود که تصديق حضرت ابراهيم عليه السّلام نمود. و گويند وقتى که ديد آتش بر آن حضرت سرد، و به سلامت از آن بيرون آمد به او ايمان آورد. وَ قالَ إِنِّي مُهاجِرٌ إِلى رَبِّي: و گفت ابراهيم عليه السّلام لوط و ساره را که زن او و دختر عموى او بود و ايمان آورده بود، بدرستى که من هجرت کننده‌ام از اين قوم به جهت قبح عمل ايشان و شرک و فساد آنان، إِلى رَبِّي: آنجا که پروردگار من مرا امر فرموده است. إِنَّهُ هُوَ الْعَزِيزُ الْحَکِيمُ:
بدرستى که خداى متعال غالب است و مرا مغلوب دشمنان نسازد و منع ضرر دشمنان فرمايد از من. داناست به مصالح و حکم امور، بنابراين امر فرمودن او مرا به مهاجرت، نيست مگر محض صلاح من و موافق حکمت و مصلحت.
پس ابراهيم و لوط و ساره با هم اتفاق نموده از کوهى که سواد کوفه است به حران و از آنجا به شام رفتند. و از اينجاست که گفته‌اند هر پيغمبرى را يک هجرت بوده، و حضرت ابراهيم عليه السّلام را دو هجرت؛ و چون از حران به شام آمد به فلسطين نزول فرمود و لوط به قريه مؤتفکه که سدوم باشد رفت. در کشاف آورده که ابراهيم در وقت هجرت هفتاد و پنج ساله بود «1» و در همين سال خداى تعالى اسماعيل را از هاجر به او مرحمت فرمود و به سن صد و دوازده و بقولى صد و بيست سال حق تعالى از ساره او را فرزندى مرحمت، آن را اسحق نام نهاد چنانچه فرمايد: