تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ وَ تَقْطَعُونَ السَّبِيلَ وَ تَأْتُونَ فِي نادِيکُمُ الْمُنْکَرَ فَما کانَ جَوابَ قَوْمِهِ إِلاَّ أَنْ قالُوا ائْتِنا بِعَذابِ اللَّهِ إِنْ کُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ «29»
جلد 10 - صفحه 226
أَ إِنَّکُمْ لَتَأْتُونَ الرِّجالَ: آيا شما مى‌آئيد به مردان به طريق مباشرت و عمل وقيح شنيع، وَ تَقْطَعُونَ السَّبِيلَ: و مى‌بريد راه را بر رهگذران، يعنى مال ايشان را مى‌گيريد و ايشان را مى‌کشيد. و يا با غريبان از روى اکراه لواط کنيد و آنها را به اين فعل قبيح امر مى‌نمائيد و بدين سبب مردمان آمد و شد را ترک و راه مسدود شده. مروى است که بر سر راه مى‌نشستند و کسى که به گذر آمدى هر يک بر او سنگ انداختى سنگ هر کدام به او خوردى او را گرفتى و مال او را اخذ نمودى و با او عمل قبيح را کردى و در عوض سه درهم باو دادى، و آنها را قاضى بود که بر اين وجه حکم کردى «1». 2- يا مراد آيه آنکه قطع طريق نسل مى‌کنيد که به سبب اين عمل دست از زنان خود برداشتيد.
وَ تَأْتُونَ فِي نادِيکُمُ الْمُنْکَرَ: و مى‌آئيد در مجلس قبيح، يعنى از بى‌شرمى مجلس مى‌سازيد و در آن بى‌پروا بى‌حيائى کنيد بر وجهى که همه آن را ببينند و انواع منکرات را که شرعا و عقلا مذموم است اقدام مى‌کنيد، مانند دشنام دادن و مزاح کردن به فحش، و صفير زدن و سنگريزه را به انگشت به يکديگر انداختن، و مهره‌ها از کمان گلوله بر رهگذران انداختن، و قمار بازى و شرب خمر و ساز و مزامير و سخريه مسافران، و کشف عورت و ساير قبايح را آشکارا مرتکب مى‌شدند.
علامه مجلسى رحمه اللّه به سند معتبر از حضرت امير المؤمنين عليه السّلام روايت نموده که شش چيز است در اين امت که از عملهاى قوم لوط است. 1- کمان و گلوله انداختن. 2- سنگريزه با انگشت انداختن. 3- قندران «2» جائيدن.
4- جامه بر زمين انداختن از روى تکبر. 5 و 6- بندهاى قبا و پيراهن را گشودن «3».
«1» مجمع البيان، ج 4، ص 280.
«2» شيره و صمغ يک نوع گياه که آن را مانند آدامس مى‌جوند.
«3» بحار الانوار، ج 12، ص 151، روايت 3، به نقل از خصال شيخ صدوق ج 1، ص 331.
جلد 10 - صفحه 227
چون لوط عليه السّلام قوم را از اين قبايح منع فرمود، فَما کانَ جَوابَ قَوْمِهِ: پس نبود جواب قوم لوط مر او را بعد از منع از بت پرستى و زجر از قبايح و شنايع، إِلَّا أَنْ قالُوا: مگر آنکه گفتند از روى استهزاء، ائْتِنا بِعَذابِ اللَّهِ:
بياور به ما عذاب خدا را، إِنْ کُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ: اگر هستى از راستگويان در آنکه اين افعال قبيح است و به سبب آن عذاب بر ما نازل مى‌شود. يا اگر هستى از راستگويان در دعوى نبوت که مفهوم مى‌شود از توبيخ. يعنى ما ترک اين عملها نخواهيم کرد اگر تو راست مى‌گوئى که خدائى هست و تو پيغمبر او هستى و ما را از اين منع مى‌کنى، پس بگو به خدا تا عذاب فرستد به ما. اين جواب قوم لوط نهايت جرئت و جلادت آنها را ثابت گرداند، زيرا تکذيب خدا و رسول و توهين عظيم نسبت به فرامين ذات خداوند، عظيم و موجب تجرى و هتاکى ديگران گردد، بنابراين مستوجب شوند غضب و سخط الهى را.