نکته‌های تفسیر نور

تقوا، به معناى خويشتن دارى از گناه است. بيشتر گناهان، از دو ريشه غضب و شهوت سرچشمه مى‌گيرند و روزه، جلوى تندى‌هاى اين دو غريزه را مى‌گيرد و لذا سبب کاهش فساد و افزايش تقواست. «1» به نظر مفسّران و دانشمندان علوم قرآنى، آياتى که با خطاب‌ «يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا»* شروع شده‌اند، در مدينه نازل شده و جزء آيات مدنى مى‌باشند. فرمان روزه نيز همچون دستور جهاد و پرداخت زکات در سال دوّم هجرى صادر گرديده است. آثار و برکات روزه‌ تقوا و خداترسى، در ظاهر و باطن، مهم‌ترين اثر روزه است. روزه، يگانه عبادت مخفى است. نماز، حج، جهاد، زکات و خمس را مردم مى‌بينند، امّا روزه ديدنى نيست. روزه، اراده انسان را تقويت مى‌کند. کسى که يک ماه نان وآب وهمسر خود را کنار گذاشت، مى‌تواند نسبت به مال وناموس ديگران خود را کنترل کند. روزه، باعث تقويت عاطفه است. کسى که يک ماه مزه‌ى گرسنگى را چشيد، درد آشنا مى‌شود ورنج گرسنگان را احساس ودرک مى‌کند. رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند: روزه، نصف صبر است. «2» روزه‌ى مردمان عادّى، همان خوددارى از نان و آب و همسر است، امّا در روزه خواص علاوه بر اجتناب از مفطرات، اجتناب از گناهان نيز لازم است، و روزه‌ى خاصّ‌الخاص علاوه بر اجتناب از مفطرات و «1». کافى، ج 2، ص 18. «2». تفسير المنار. جلد 1 - صفحه 282 پرهيز از گناهان، خالى بودن دل از غير خداست. «1» روزه، انسان را شبيه فرشتگان مى‌کند، فرشتگانى که از خوردن و آشاميدن و شهوت دورند. «2» رسول خدا صلى الله عليه و آله فرمودند: هرکس ماه رمضان را براى خدا روزه بدارد، تمام گناهانش بخشيده مى‌شود. «3» چنانکه در حديث قدسى نيز آمده است که خداوند مى‌فرمايد: «الصوم لى و انا اجزى به» روزه براى من است و من آن را پاداش مى‌دهم. «4» اهميّت روزه به قدرى است که در روايات پاداش بسيارى از عبادات را همچون پاداش روزه دانسته‌اند. «5» هرچند که روزه بر امّت‌هاى پيشين نيز واجب بوده، ولى روزه‌ى ماه رمضان، مخصوص انبيا بوده است و در امّت اسلامى، روزه رمضان بر همه واجب شده است. «6» رسول‌خدا صلى الله عليه و آله که فرمود: براى هر چيز زکاتى است و زکات بدنها، روزه است. «7»