از مجموع بيست و نه سوره قرآن که با حروف مقطّعه آغاز مىشود، در بيست و چهار مورد، پس از آن حروف، عظمت قرآن مطرح شده، شايد بيانگر آن است که قرآن از همين حروف الفبا که در اختيار شماست تأليف يافته، ولى هيچ کس از شما نمىتواند همانند آن را بياورد.
عموم نويسندگان، کتابِ خود را خالى از نقص نديده وبه خاطر نقصها واشکالات کتابشان، از خواننده عذرخواهى مىکنند و از پيشنهادها و انتقادها استقبال مىکنند؛ تنها خداوند است که دربارهى کتاب خود با صراحت مىفرمايد: «الْکِتابِ الْحَکِيمِ» تمام آياتش، محکم و بر اساس حکمت است. کتابى استوار و خللناپذير که هيچ نقص و عيبى در آن راه ندارد.
نماز، جامع همهى کمالات معنوى است مانند: طهارت، تلاوت قرآن، اقرار به توحيد و
جلد 7 - صفحه 227
نبوّت و ولايت، ذکر و دعا، سلام، قيام، رکوع، سجود و توجّه به حقّ؛ و زکات جبران همهى کاستىهاى مادّى است.
در قرآن، مفهوم «زکات»، گستردهتر از آن است که در فقه آمده، زيرا علاوه بر زکاتِ فقهى، عموم کمکهاى مالى را شامل مىشود.
خداوند در يک جا، قرآن را مايهى هدايت متّقين مىخواند، «هُدىً لِلْمُتَّقِينَ» «1» و در جاى ديگر آن را مايهى هدايت و بشارت مؤمنان مىداند، «هُدىً وَ بُشْرى لِلْمُؤْمِنِينَ» «2» و در اين سوره، قرآن را مايهى هدايت و رحمت براى نيکوکاران مىشمرد، «هُدىً وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ» پس قرآن مراحل سه گانهى تکامل را در بردارد، مايهى هدايت، بشارت و رحمت است. «3»