اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
فِي بِضع‌ِ سِنِين‌َ لِلّه‌ِ الأَمرُ مِن قَبل‌ُ وَ مِن بَعدُ وَ يَومَئِذٍ يَفرَح‌ُ المُؤمِنُون‌َ «4»
در ظرف چند سال کمي. اختصاص به خدا دارد امر از قبل و بعد و در آن روز خشنود مي شوند مؤمنون.
فِي بِضع‌ِ سِنِين‌َ بضع، قطعه از شي‌ء را بضع مي‌گويند چنانچه حضرت رسول در خبر متواتر بين فريقين فرمود:
«فاطمة بضعة مني من آذاها فقد آذاني ... الخبر»
و بضع سنين قطعه‌اي از زمان است که گفته‌اند بين سه تا نه سال و ظاهرا مراد هفت سال بوده که روميها بر فارس غالب شدند بقرينه قوله تعالي در مورد يوسف فَلَبِث‌َ فِي السِّجن‌ِ بِضع‌َ سِنِين‌َ (سوره يوسف آيه 42) که هفت سال در زندان بود.
لِلّه‌ِ الأَمرُ مِن قَبل‌ُ وَ مِن بَعدُ اينکه جمله کأنه جواب از يک سؤال است که مسلمين بگويند چرا در مره اولي روميها غالب نشدند و چرا بايد هفت سال طول بکشد. جواب آنست که خداوند
جلد 14 - صفحه 359
موافق حکمت و مصلحت مشيتش تعلق گرفته اگر مصلحت قبلا باشد يا بعدا، به موقع خود عملي ميشود.
وَ يَومَئِذٍ يَفرَح‌ُ المُؤمِنُون‌َ موقعي که روميها فاتح شدند و شکست به فارس رسيد، مسلمانها خوشنود شدند که خداوند وعده فرح به آنها داده که در مورد غلبه روم فرحناک ميشوند.
فذلکه: يکي از علماء در زمان شريف حسين که سلطان حجاز بود براي تشرف به حج دو نيابت برداشت که يکي را در اينکه سال بجا آورد و ديگري را در سال بعد و چون مشرف شد، ديد مئونه زيادي دارد مراجعه به ايران و در سال بعد هم بايد مشرف شود. قصد کرد که در مکه بماند تا سال بعد و کاملا در تقيه بود، بعض علماء سني نزد شريف رفتند و شکايت از شيعه که رافضي مي‌گفتند کردند، شريف فرستاد، آن عالم را خواست و گفت جواب شبهات و اشکالات اينها را بده، گفت ما در اينجا در تقيه هستيم و نبايد بر خلاف آن رفتار کنيم. شريف گفت مترس در عهده من حفظ شما. گفت به علماء سني، چه اشکالي شما بشيعه داريد با اينکه شما چهار مذهب داريد اما شيعه يک مذهب، گفتند براي اينکه شيعه لعن به خلفاء مي‌کنند. گفت آيا در کتب اخبار شما مخصوصا در صحاح سته نداريد که پيغمبر فرمود:
«فاطمة بضعة مني من آذاها فقد آذاني»
گفتند چرا، اينکه حديث از مسلميات ما است. گفت آيا در کتب شما ندارد که فاطمه از دنيا رفت و از شيخين غضبناک بود، گفتند چرا اينکه هم از مسلميات است. گفت در قرآن مجيد مي‌فرمايد إِن‌َّ الَّذِين‌َ يُؤذُون‌َ اللّه‌َ وَ رَسُولَه‌ُ لَعَنَهُم‌ُ اللّه‌ُ فِي الدُّنيا وَ الآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُم عَذاباً مُهِيناً (سوره احزاب آيه 57).