اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
لِيَجزِي‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ مِن فَضلِه‌ِ إِنَّه‌ُ لا يُحِب‌ُّ الکافِرِين‌َ (45)
براي اينکه که جزا ميدهد خداوند، کساني را که ايمان آوردند و عمل کردند باعمال صالحه از فضل و کرم خود محققا او دوست نميدارد کافران را.
مسئله: آنچه خداوند باهل ايمان و بنده‌گان صالح خود از انبياء و اوصياء و اولياء و متقين و ساير مؤمنين عنايت ميفرمايد از راه تفضل و کرم است نه از راه استحقاق و طلب کاري
«کل نعمک ابتداء»
زيرا اگر کسي همه دنيا را داشته باشد و تمام آنها را صرف عبادت کند برابري با کوچکترين نعم الهي نميکند و بقدر خردلي نفعي بر خدا ندارد زيرا غني بالذات است آنچه عنايت کند چه در دنيا و چه در آخرت از راه تفضل است حتي پيغمبر اکرم که اشرف مخلوقات است ميفرمايد من هم از راه تفضل بهشت ميروم زيرا تمام عبادات آن حضرت و تبليغاتش برابري نميکند با همين نعمت که او را اشرف ممکنات قرار داده بلي تفضل قابليت محل ميخواهد و ايمان و اعمال صالحه قابليت ميآورد لذا ميفرمايد:
لِيَجزِي‌َ الَّذِين‌َ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصّالِحات‌ِ مِن فَضلِه‌ِ لا من استحقاقهم.
إِنَّه‌ُ لا يُحِب‌ُّ الکافِرِين‌َ مسئله: حب و بغض و غضب و رحمت نسبت بخداوند چون محل حوادث نيست و تغيير در ساحت قدسش روا نيست بعنايت و مجاز است يعني آثار حب و بغض و رضا و سخط و رحمت و غضب را بار ميفرمايد و معني لا يحب الکافرين اينست که هيچگونه تفضلي در حق آنها
جلد 14 - صفحه 398
نمي‌فرمايد و مشمول هيچگونه رحمتي نميشوند و اينکه منحصر به کفار نيست بلکه تمام اهل عذاب از اينکه فيض محروم هستند بلکه قسم ياد کرده چنانچه امير المؤمنين در دعاي کميل عرض ميکند
«لکنک تقدست اسماؤک اقسمت ان تملأها من الکافرين من الجنة و النّاس اجمعين و ان تخلد فيها المعاندين».