نکته‌های تفسیر نور

در اين آيه ضمن تصريح به ضرورت دفاع و مقابله در برابر تجاوز ديگران، يادآور مى‌شود که در ميدان جنگ نيز از حدود و مرزهاى الهى تجاوز نکرده و متعرض بيماران، زنان، کودکان و سالمندانى که با شما کارى ندارند نشويد. قبل از دعوت آنان به اسلام، دست به‌ جلد 1 - صفحه 300 اسلحه نبريد و شروع کننده جنگ نباشيد و مقرّرات و عواطف انسانى را حتّى در جنگ مراعات کنيد. بعضى از صفات، در شرايط مختلف ارزش خود را از دست مى‌دهند؛ مثلا ترحّم يک ارزش است، ولى ترحّم بر پلنگ تيز دندان، ستمکارى بر گوسفندان است. و يا علم يک ارزش است، لکن گاهى ندانستن ارزش مى‌شود. مثلا شبى که حضرت على عليه السلام در بستر پيامبر صلى الله عليه و آله به جاى آن حضرت خوابيد و پيامبر خدا هجرت نمودند، ارزش اين فداکارى بدان است که حضرت على نداند که کشته مى‌شود يا نه. و اگر بداند که او را نمى‌کشند، افراد عادّى نيز حاضرند چنين عملى را انجام بدهند. به هر حال هر يک از سخاوت و شجاعت ممکن است در شرايطى کم‌ارزش يا پرارزش يا بى‌ارزش شود، لکن تنها صفتى که هرگز از ارزش نمى‌افتد، مسئله‌ى عدالت است که در هر زمان و مکان و نسبت به هر فرد، دوست يا دشمن يک ارزش است. برخورد با دشمن دو مرحله دارد: 1- بى‌اعتنايى و اعراض. «دَعْ أَذاهُمْ» «1»، «فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ» «2» 2- خشونت و جنگ. «وَ اغْلُظْ عَلَيْهِمْ» «3»، «وَ قاتِلُوا ... الَّذِينَ يُقاتِلُونَکُمْ» «4» جنگ مسلمانان، براى دفاع از خود و دين خداوند است، لکن هدف دشمن از جنگ، خاموش کردن نور خدا؛ «لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ» «5» وبه تسليم کشاندن مسلمانان است. «لَنْ تَرْضى‌ عَنْکَ الْيَهُودُ وَ لَا النَّصارى‌ حَتَّى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ» «6»