کلمه «مواقيت» جمع «ميقات» به زمان يا مکانى معيّن گفته مى‌شود که براى انجام کارى مشخّص شده باشد.
در اين آيه ضمن پاسخگويى به سؤال گروهى از مردم که از پيامبر صلى الله عليه و آله درباره هلال ماه مى‌پرسيدند، به مواردى اشاره دارد که با هم آن را بررسى مى‌کنيم: اى پيامبر! به آنها که از فايده‌ى جلوه‌هاى مختلف ماه مى‌پرسند، بگو: آن تغييراتى که در ماه پديد مى‌آيد، براى مردم وسيله‌ى وقت شناسى و تقويم همگانى و طبيعى است. يکى از امتيازات اسلام اين است که برنامه‌هاى خود را با مقياس‌هاى طبيعى، عمومى و مجانى طرح مى‌کند، مثلًا براى تعيين مقدار آب کُر، وَجب را مقياس قرار مى‌دهد و يا براى تشخيص وقت نماز، طلوع و غروب و زوال خورشيد را مطرح مى‌کند. و براى آغاز و انتهاى ماه رمضان و يا ايام حج، هلال ماه را ملاک قرار داده است. اشکال مختلف ماه نيز، حکم يک نوع تقويم عمومى را دارد که در اختيار همه است. نياز به تقويم و تاريخ، لازمه‌ى زندگى اجتماعى است و بهترين وسيله عمومى براى اين تقويم همين است که افراد اعمّ از باسواد و بى‌سواد در هر کجاى عالم با يک نگاه و در يک لحظه بتوانند روزهاى ماه را تشخيص دهند. سپس مى‌فرمايد:
نيکى در آن نيست که در حال احرام، به جاى استفاده از دَر براى ورود به خانه، از پشت خانه و بيراهه وارد شويد واين عقيده، خرافه‌اى بيش نيست که در حال احرام بايد از پشت خانه‌ها وارد شد.
هر کارى راهى دارد و بايد از مجراى طبيعى و راهش وارد شد. براى انجام هرکار زمان مناسب، شيوه مناسب و رهبر مناسب لازم است. همانگونه که زمان از طرف خداوند به وسيله ماه و هلال معيّن مى‌شود، رهبرى نيز بايد از طرف خداوند تعيين شود. بنابراين معناى آيه چنين است: از هلال براى وقت شناسى استفاده کنيد و در روش انجام امور، به دستورات آسمانى و رهبران مراجعه کنيد و بيراهه نرويد. سعادت و خوشبختى، راهى دارد که بايد از راهش وارد شد و در انتخاب زمان، روش و رهبر از خدا بترسيد تا شايد رستگار شويد.
امام صادق عليه السلام فرمود: مراد از آيه «وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها» آن است که هر کارى را از
جلد 1 - صفحه 298
راهش وارد شود. «1» و امامان معصوم عليهم السلام فرمودند: ما آل‌محمّد باب خداوند هستيم.
وپيامبر صلى الله عليه و آله فرمودند: من شهر علمم و على درب آن است. «2»
در اين آيه جمله «وَ أْتُوا الْبُيُوتَ مِنْ أَبْوابِها» ميان دو «تقوى» قرار گرفته است، شايد اين رمز آن باشد که شناخت راه کار و ورود و خروج در امور، نياز به تقواى فوق‌العاده دارد و کسانى که تقواى کمى داشته باشند بازهم بى‌راهه مى‌روند.
شايد معناى آيه چنين باشد: مردم که درباره هلال از تو مى‌پرسند، جوابى درخور فهم آنان بگو که اين هلال راهى است براى شناخت زمان و نظم امور دينى. امّا اگر مى‌خواهيد چگونگى تغييرات ماه را بفهميد، بايد از راهش وارد شويد و مطالعه کنيد و درس بخوانيد.
اين مطلب را قرآن در اين قالب بيان فرمود که برّ و نيکى، بيراهه رفتن نيست، بلکه بايد هرکارى را از راهش وارد شد و راه شناخت تغييرات جوّى، تحصيلات در اين باره است.