برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 60)- این آیه که آخرین آیه سوره روم است، دو دستور مهم و یک بشارت بزرگ به پیامبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و آله میدهد، تا او را در این مبارزه پیگیر و مستمر در برابر این لجوجان جاهل، و بیخردان سر سخت، به استقامت دعوت کند.
نخست میگوید: «اکنون که چنین است (در برابر همه حوادث، همه آزارها و کارشکنیها و نسبتهای ناروا) شکیبایی و صبر پیشه کن» (فَاصْبِرْ).
ج3، ص548
که شکیبایی و صبر و استقامت کلید اصلی پیروزی است.
و برای این که پیامبر را در این راه دلگرمتر کند میافزاید: «وعده خدا بطور مسلم حق است» (إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ).
دومین دستور، دستور به تسلط بر اعصاب و حفظ متانت و آرامش، و به اصطلاح از جا در نرفتن در این مبارزه سخت و پیگیر است، میفرماید: «و هرگز نباید کسانی که ایمان و یقین ندارند تو را خشمگین و عصبانی کنند» (وَ لا یَسْتَخِفَّنَّکَ الَّذِینَ لا یُوقِنُونَ).
وظیفه تو بردباری و تحمل و حوصله هر چه بیشتر و حفظ متانتی که شایسته یک رهبر در برابر این گونه افراد است، میباشد.
این سوره با وعده پیروزی مؤمنان بر دشمنان آغاز شد، و با وعده پیروزی نیز پایان میگیرد، ولی شرط اصلی آن را صبر و استقامت شمرده است.
«پایان سوره روم»
ج3، ص549
سوره لقمان [31]
اشاره
این سوره در «مکّه» نازل شده و دارای 34 آیه است
محتوای سوره:]
بطور کلی محتوای این سوره در پنج بخش خلاصه میشود:
بخش اول بعد از ذکر حروف مقطعه اشاره به عظمت قرآن و هدایت و رحمت بودن آن برای مؤمنانی که واجد صفات ویژه هستند میکند.
بخش دوم از نشانههای خدا در آفرینش آسمان و برپا داشتن آن بدون هیچگونه ستون، و آفرینش کوهها در زمین، و جنبندگان مختلف، و نزول باران و پرورش گیاهان سخن میگوید.
بخش سوم قسمتی از سخنان حکمتآمیز لقمان آن مرد الهی را به هنگام اندرز فرزندش نقل میکند.
در بخش چهارم بار دیگر به دلائل توحید باز میگردد، و سخن از تسخیر آسمان و زمین و نعمتهای وافر پروردگار و نکوهش از منطق بت پرستانی که تنها بر اساس تقلید از نیاکان در این وادی گمراهی افتادند، سخن میگوید.
و نیز از علم گسترده و بیپایان خدا با ذکر مثال روشنی پرده بر میدارد.
بخش پنجم اشاره کوتاه و تکان دهندهای به مسأله معاد و زندگی پس از مرگ دارد، به انسان هشدار میدهد که مغرور به زندگی این دنیا نشود.
این مطلب را با ذکر گوشهای از علم غیب پروردگار که از همه چیز در ارتباط با
ج3، ص550
انسان از جمله لحظه مرگ او و حتی جنینی که در شکم مادر است آگاه است تکمیل کرده و سوره را پایان میدهد.
فضیلت تلاوت سوره:]
در حدیثی از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله میخوانیم: «کسی که سوره لقمان را بخواند لقمان در قیامت رفیق و دوست اوست، و به عدد کسانی که کار نیک یا بد انجام دادهاند (به حکم امر به معروف و نهی از منکر در برابر آنها) ده حسنه به او داده میشود».
و در حدیث دیگری از امام باقر علیه السّلام میخوانیم: «کسی که سوره لقمان را در شب بخواند، خداوند سی فرشته را مأمور حفظ او تا به صبح در برابر شیطان و لشکر شیطان میکند، و اگر در روز بخواند این سی فرشته او را تا به غروب از ابلیس و لشکرش محافظت مینمایند».
این همه فضیلت و ثواب و افتخار برای خواندن یک سوره قرآن به خاطر آن است که تلاوت مقدمهای است برای اندیشه و فکر و آن نیز مقدمهای است برای عمل و تنها با لقلقه لسان نباید این همه فضیلت را انتظار داشت.
بسم اللّه الرّحمن الرّحیم به نام خداوند بخشنده بخشایشگر