تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِ آياتُنا وَلَّى مُسْتَکْبِراً کَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها کَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْراً فَبَشِّرْهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ «7» وَ إِذا تُتْلى‌ عَلَيْهِ آياتُنا: و زمانى که تلاوت شود بر کسى که خريدارى کند اباطيل و لهو و غنا را، آيات و فرامين ما، وَلَّى مُسْتَکْبِراً: روى بگرداند در حالى که گردنکش و متکبر باشد، کَأَنْ لَمْ يَسْمَعْها: گوئيا هرگز نشنيده آن را، يعنى استکبار کننده است در حالتى که مشابه است حال او به حال کسى که اصلا استماع ننموده آن را، کَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْراً: گوئيا در هر دو گوش او کرى باشد يعنى نمى‌شنود در حالتى که مانند کسى است که گوش او کر و قدرت بر شنيدن ندارد. فَبَشِّرْهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ‌: پس بشارت ده او را به عذاب دردناک، يعنى اعلام کن او را به توبيخ و تهديد که عذاب دردناک به او رسنده است. تنبيه: حالات ثلاثه بيان حال معرضين آيات الهى و سخن حق است که هر يک اشدّ و اقبح باشد: در مرتبه اول بيان فرموده که وقتى آيات سبحانى بر او تلاوت شود پشت کند به حالت تکبر، و اين صفت اعظم قبايح و موجب کفر «1» تفسير عياشى، ج 2، ص 293- 292 ذيل آيه 36 سوره اسراء. جلد 10 - صفحه 334 است. و در مرتبه دوم تشبيه فرمود او را به حال کسى که اصلا نشنيده باشد فرامين الهى را. و در مرتبه سوم تشبيه فرموده او را به حال کسى که قوه سامعه او بکلى مفقود و ابدا نشنود کلام را، يعنى کر؛ اين معرض متکبر در مقام استماع آيات سبحانى به منزله کسى است که قوه استماع ندارد، زيرا با دارا بودن قوه سامعه بدون ترتّب هيچگونه اثر و فايده‌اى، با کسى که کر باشد مساوى خواهد بود، بلکه عدم ترتب اثر در کر به جهت فقدان قوه سامعه است، لکن در معرض از آيات که با وجدان سامعه باشد، اقبح و اشنع خواهد بود.