اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
وَ إِذا تُتلي عَلَيهِ آياتُنا وَلّي مُستَکبِراً کَأَن لَم يَسمَعها کَأَنَّ فِي أُذُنَيهِ وَقراً فَبَشِّرهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ «7»
و موقعي که تلاوت شود بر او آيات قرآني پشت ميکند از روي تکبر و نخوت مثل اينکه نشنيده که گويا در دو گوش او ثقلي باشد که مانع از شنيدنست پس بشارت ده او را بعذاب دردناک.
يکي از صفات خبيثه و ملکات رذيله و اخلاق قبيحه صفت تکبر است که جايگاه او جهنم است چنانچه ميفرمايد أَ لَيسَ فِي جَهَنَّمَ مَثويً لِلمُتَکَبِّرِينَ (زمر آيه 60) و در حديث از پيغمبر اکرم است فرمود
«لا يدخل الجنة من کان في قلبه حبة خردل من الکبر»
بالاخص تکبر بدين و بانبياء و ائمه طاهرين و نواب آنها و علماء اعلام.
وَ إِذا تُتلي عَلَيهِ آياتُنا چه پيغمبر بر او تلاوت فرمايد يا مؤمنين.
وَلّي مُستَکبِراً از روي تکبر پشت ميکند و ميرود.
کَأَن لَم يَسمَعها باصطلاح خودش را بگوش کري ميزند که من نشنيدم که تو چه ميگويي.
کَأَنَّ فِي أُذُنَيهِ وَقراً وقر سنگيني يعني گوشم سنگين شده يا پرده گوش پاره شده وقر بمعناي سنگيني است و از اينکه ماده است وقار که مؤمن بايد با وقار باشد يعني خود را سنگين کند و اينکه غير از کبر است مقابل کبر صغارت است خود را کوچک بشمارد بر کسي تکبر نکند و وقار مقابل خفت است خود را خفيف و سبک نکند و از همين باب است توقير که بمعني تعظيم و فروتني و اينکه نسبت باهل ضلالت و بدعت بسيار مذموم است چنانچه در حديث است
«من
جلد 14 - صفحه 416
وقر صاحب بدعة فقد اعان علي هدم الاسلام»
و نسبت بدين و بزرگان دين از انبياء و ائمه و علماء و پير مردان و پيره زنان از مؤمنين بسيار ممدوح است چنانچه در حديث است
«وقروا کبارکم و ارحموا صغارکم»
گفتند مراد فقط کبر سن نيست بلکه کبرشان هم شامل است چنانچه ميفرمايد ما لَکُم لا تَرجُونَ لِلّهِ وَقاراً (نوح آيه 13) و بمعني ثبوت و رسوخ هم آمده چنانچه در حديث، است
«الايمان ما وقر في القلوب».
فَبَشِّرهُ بِعَذابٍ أَلِيمٍ تعبير ببشارت يک نوع سرزنش است و الا اينکه انذار است نه بشارت.