تفسیر روان جاوید (ثقفى تهرانى)
وَ اقْتُلُوهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوهُمْ وَ أَخْرِجُوهُمْ مِنْ حَيْثُ أَخْرَجُوکُمْ وَ الْفِتْنَةُ أَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ وَ لا تُقاتِلُوهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ حَتَّى يُقاتِلُوکُمْ فِيهِ فَإِنْ قاتَلُوکُمْ فَاقْتُلُوهُمْ کَذلِکَ جَزاءُ الْکافِرِينَ (191)
ترجمه
و بکشيد ايشانرا هر جا که بيابيد ايشان را و بيرون کنيد آنها را از جائيکه بيرون کردند شما را و فتنه سخت‌تر است از کشتن و جنگ نکنيد با آنها نزد مسجد الحرام تا جنگ کنند با شما در آنجا پس اگر جنگ کردند با شما پس بکشيد آنها را همچنين است پاداش کافران.
تفسير
مسلمانان مأمور شدند که کفار حربى را هر جا بيابند بکشند و در روز فتح مکه آنها را بيرون کنند چنانچه آنها هم مسلمانان را از آن مکان شريف بيرون کرده بودند و اين امر نسبت بکسانيکه اسلام نياوردند از کفار مکه بموقع اجرا گذارده شد و گفته‌اند فتنه شرک است و منع از ورود مسلمانان است براى زيارت به مکه که اشد از قتل مسلمانان است آنها را در حرم و بنظر حقير قتل و فتنه هر يک مانع انتظام امر وجود است ولى فتنه اشد است در ايجاد اختلال لذا محرک فتنه و فساد را بايد کشت و عضو فاسد را بايد قطع نمود تا سرايت بباقى نکند
بنى آدم اعضاى يکديگرند
که در آفرينش ز يک گوهرند
چو عضوى بدرد آورد روزگار
دگر عضوها را نماند قرار
و اين قاعده عقليه است که دفع افسد را بايد بفاسد نمود و شرع هم بر طبق آن حکم فرموده ولى بپاس حرمت حرم مقرر گرديد که مسلمانان ابتدا بقتال ننمايند در حرم پس اگر آنها مبادرت نمودند و حرمت حرم را هتک کردند بر مسلمانان واجب است که بکشند آنها را تا بجزاى اعمالشان برسند و در مجمع از ائمه عليهم السلام نقل نموده که اين آيه ناسخ آيه و لا تطع الکافرين و المنافقين ودع أذاهم است.
جلد 1 صفحه 240