1- بىتوجّهى به آفريدهها و نقش آنها در زندگى بشر، سبب سرزنش و توبيخ است. «أَ لَمْ تَرَوْا» سعدى مىگويد:
اين همه نقش عجب بر در و ديوار وجود
هر که فکرت نکند نقش بود بر ديوار
2- تمام آفريدهها هدفدار و به خاطر بهرهگيرى انسان است. «سَخَّرَ لَکُمْ»
3- انسان قادر است آنچه را در آسمان و زمين است، به تسخير خود درآورد.
«سَخَّرَ لَکُمْ»
جلد 7 - صفحه 272
4- نعمتهاى الهى، هم گسترده وفراوان است، «أَسْبَغَ» هم در دسترس بندگان، «عَلَيْکُمْ» و هم متنّوع. «ظاهِرَةً وَ باطِنَةً»
5- نبايد از نعمتهاى باطنى خداوند غفلت کنيم و به آنها بىتوجّه باشيم. أَ لَمْ تَرَوْا ... باطِنَةً
6- علىرغم گستردکى و فراوانى نعمتها، انسان دربارهى خدا مجادله مىکند و اين نوعى کفران نعمت است. أَسْبَغَ عَلَيْکُمْ نِعَمَهُ ... يُجادِلُ فِي اللَّهِ
7- جدالِ منطقى نيکوست، «وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ» «1» ولى جدالى که بدون پشتوانهى علمى و به دور از هدايت الهى و مخالف با کتاب خدا باشد، بىارزش است. «2» «يُجادِلُ فِي اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدىً وَ لا کِتابٍ مُنِيرٍ»
8- در جهانبينى الهى، عقل، فطرت و وحى، منابع معتبر شناخت هستند، نه غير آن. «عِلْمٍ، هُدىً، کِتابٍ مُنِيرٍ»