تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ وَ هُوَ مُحْسِنٌ فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌ وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ «22» وَ مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ إِلَى اللَّهِ‌: و هر که تفويض نمايد و تسليم کند امر خود را بدرگاه خدا و توکل نمايد بالکليه به خدا، وَ هُوَ مُحْسِنٌ‌: و حال آنکه نيکوکار باشد در عمل خود، يعنى موحد باشد؛ چه نيکوئى عمل، فرع ايمان است. 2- جلد 10 - صفحه 356 عمل او بر وجه اخلاص باشد بدون شايبه ريا و سمعه. 3- مطيع و منقاد الهى باشد در جميع اوامر و نواهى که متضمن علم به احکام و عمل به آن باشد. فَقَدِ اسْتَمْسَکَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى‌: پس به تحقيق دست زده و آويخته به دست آويز محکم، وَ إِلَى اللَّهِ عاقِبَةُ الْأُمُورِ: و بسوى حق تعالى است و راجع به او باشد سر انجام همه کارها بر وجهى که هيچکس را تصرف نيست به امر و نهى مگر ذات احديت سبحانى. يا آنکه نزد حق تعالى است همه ثواب‌ها و عقاب اعمال، يا عاقبت همه کس به خدا باشد. تبصره: آيه شريفه تشبيه معقول است در انقطاع از غير و توکل و تسليم حق تعالى، يعنى چنانچه شخصى بخواهد صعود نمايد به قله کوهى، متمسک شود به ريسمان محکمى که چنگ زند در آن و با کمال اعتماد بدون ترس خود را به مقصد رساند، همچنين کسى که واقعا به تمام جهت متوجه حق شود با ايمان و اعتقاد کامل و تسليم امر الهى گردد، هر آينه تمسک جسته به دستاويز محکم که رابطه و وصله الهى است و در عالم حقيقت عروه محکمى بالاتر از آن نخواهد بود. نکته: تعديه اسلام به «الى» مفيد معنى توکل و تفويض است و تسليم نفس و امر به غير چنانکه به اين مفسر شد. (کما يقال اسلم المتاع و سلّمه الى الرّجل اذا دفع اليه) و تعديه آن به «ل» چنانکه در کريمه (بلى من اسلم للّه) واقع شده به جهت افاده معنى اخلاص است.