1- مقايسه ميان افراد نيک و بد، يکى از راه‌هاى شناخت و انتخاب است. مَنْ يُسْلِمْ وَجْهَهُ ... وَ مَنْ کَفَرَ
متاع کفر و دين بى مشترى نيست
گروهى اين، گروهى آن پسندند
2- پيامبر، دلسوز همه بود و حتّى از انحراف و کفر مخالفان نيز رنج مى‌برد.
«فَلا يَحْزُنْکَ کُفْرُهُ»
3- انبيا، به تسلّى و دلدارى الهى نياز دارند. «فَلا يَحْزُنْکَ کُفْرُهُ»
4- مسئوليّت رهبران دينى، ارشاد مردم است، نه وصول نتيجه. «وَ مَنْ کَفَرَ فَلا
جلد 7 - صفحه 277
يَحْزُنْکَ کُفْرُهُ»
5- کفر مردم، در سرنوشت خودشان مؤثّر است. «فَلا يَحْزُنْکَ کُفْرُهُ إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ»
6- کفّار شاد نباشند، زيرا سرانجام گذر پوست به دبّاغ خانه مى‌افتد. «إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ»
7- مرجع و مبدأ انسان‌ها، تنها خداوند است. «إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ»
8- دو چيز باعث سعه‌ى صدر و رفع نگرانى مؤمنان از انحراف ديگران مى‌شود:
يکى توجّه به علم خداوند و ديگرى توجّه به معاد. فَلا يَحْزُنْکَ کُفْرُهُ إِلَيْنا مَرْجِعُهُمْ ... عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ (حال که دانستيم خداوند همه چيز را مى‌داند و بازگشت همه به سوى اوست، پس جاى هيچ نگرانى نيست.)
9- در قيامت، انسان با گزارش عملکردِ خود روبروست. «فَنُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا»
10- نيّت‌ها و انگيزه‌هايى را که در دل داشتيم، خداوند مى‌داند و در قيامت ظاهر مى‌کند. فَنُنَبِّئُهُمْ ... إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ بِذاتِ الصُّدُورِ
11- توجّه به رسوايى روز قيامت، مى‌تواند مانع لجاجت و پافشارى بر کفر باشد.
«فَنُنَبِّئُهُمْ بِما عَمِلُوا»
12- نعمت‌هاى دنيوى، ما را نفريبد که در برابر نعمت‌هاى اخروى اندک و ناچيز است. «نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا»
13- ارزش کارها را با توجّه به عاقبت آنها محاسبه کنيم. «نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلى عَذابٍ غَلِيظٍ»
14- کفرِ امروز کافران، انتخابى است، «وَ مَنْ کَفَرَ» ولى به دوزخ رفتن فرداى آنان اجبارى است. «نَضْطَرُّهُمْ»
15- رفاه مادّى، نشانه‌ى سعادت نيست. «نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلى عَذابٍ غَلِيظٍ»
تفسير نور(10جلدى)، ج7، ص: 278