تفسیر اثنی عشری

تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی) نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلاً ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ إِلى‌ عَذابٍ غَلِيظٍ «24» نُمَتِّعُهُمْ قَلِيلًا: برخوردار و بهره‌ور سازيم ايشان را به نعمت و سرور بهره کمى، يا در زمان اندک يعنى در دنيا، چه نعم فانى نسبت به باقى قليل است اگرچه متمادى باشد. ثُمَّ نَضْطَرُّهُمْ‌: پس بيچاره سازيم ايشان را و به بيچارگى بياريم ايشان را، إِلى‌ عَذابٍ غَلِيظٍ: بسوى عذاب نهايت غلظت و شدت و قوت باشد که همه را گران سازد مانند سنگينى اجرام غلاظ. يا آنکه مضطر سازيم آنها را به عذابى که منضم سازد ايشان را به أحزانى که ضغط ايشان کند. زمخشرى در کشاف گويد: حق تعالى در اين آيه تشبيه فرموده الزام عذاب کفار و ازهاق آنها را بسوى عذاب به اضطرار کسى که مضطر به چيزى باشد بر انفکاک از آن و غلظت مستعار است از اجرام غليظه. مراد شدت ثقل است بر معذب‌ «1». در معالم الزلفى- از جابر جعفى از حضرت باقر عليه السّلام در حديث طويلى روايت شده که فرمود: روز قيامت خطاب شود به ملائکه غلاظ و شداد که اخذ نمائيد اهل عصيان و طغيان را. پس به جهت تعظيم پروردگار هفتاد «1» تفسير کشاف، ج 3، ص 215. (چ مصر) جلد 10 - صفحه 358 هزار ملائکه غلاظ و شداد از جا حرکت کنند و مبادرت نمايند به اهل جهنم و درهم شکنند استخوان و گوشت آنها را، تا آنکه گويند: آيا بر ما رحم ننمائيد؟ ملائکه گويند: اى اشقيا، چگونه بر شما رحم کنيم و حال آنکه ارحم الراحمين به شما رحم ننموده. گويند: آيا به شما اذيت شده، جواب دهند: بلى، به اشد اذيت و عذاب. گويند: چگونه شود حال شما وقتى که شما را معلق در جهنم نمائيم. پس آن را سرنگون در جهنم فرو برند و بسته شود در طرف راست آنها سنگ کبريت مشتعل به آتش جهنّم و از طرف چپ او شيطان با او قرين باشد و هفتاد جلد بر ابدان آنها قرار دهند و در ميان جلدها مارها و عقربها از آتش که بگزد ايشان را و جثه آنها بزرگ و سرهاى آنها مانند کوهى و لبها بزرگتر از خرطوم فيل و مى‌جوشد از سر و دماغ آنها چرک و ريم و هفتاد جامه از قطران آتش بر آنها و چنان مکان تنگ شود مانند نيزه که در جاى سختى فرو رود و از شدت حرارت جهنم و زفير فرياد و هيبت و تغيض و تعفن آن روهاى ايشان سياه شود و جثه آنها مهيب گردد. (الحديث). «1»