1- مکتب انبيا، انسان را از ساده‌نگرى و محدود بينى بريده و به بى‌نهايت مرتبط مى‌کند. وَ لَوْ أَنَّ ما ... ما نَفِدَتْ کَلِماتُ اللَّهِ
جلد 7 - صفحه 280
2- کلمات الهى، قابل شمارش نيستند. «ما نَفِدَتْ کَلِماتُ اللَّهِ»
کلمة اللّه چيست؟
1. نعمت‌هاى خداوند. قُلْ لَوْ کانَ الْبَحْرُ مِداداً لِکَلِماتِ رَبِّي لَنَفِدَ الْبَحْرُ ... «1»
2. سنّت‌هاى الهى. «وَ لَقَدْ سَبَقَتْ کَلِمَتُنا لِعِبادِنَا الْمُرْسَلِينَ. إِنَّهُمْ لَهُمُ الْمَنْصُورُونَ» «2» و «وَ لَوْ لا کَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ» «3»
3. آفريده‌هاى ويژه‌ى خداوند. «إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَ کَلِمَتُهُ» «4»
4. حوادثى که انسان با آنها آزمايش مى‌شود. «وَ إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ» «5»
5. آيات الهى. درباره‌ى حضرت مريم مى‌خوانيم: «وَ صَدَّقَتْ بِکَلِماتِ رَبِّها» «6»
6. اسباب پيروزى حقّ بر باطل. «وَ يُرِيدُ اللَّهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِکَلِماتِهِ وَ يَقْطَعَ دابِرَ الْکافِرِينَ» «7»، «وَ يَمْحُ اللَّهُ الْباطِلَ وَ يُحِقُّ الْحَقَّ بِکَلِماتِهِ» «8»
از جمع مطالب گذشته به دست مى‌آيد که مراد از «کلمة» تنها لفظ نيست، بلکه مراد سنّت‌ها، مخلوقات، اراده و الطاف الهى است که در آفرينش جلوه مى‌کند.
بنابراين، اگر همه‌ى درختان قلم و همه‌ى درياها مرکّب شوند، نمى‌توانند کلمات الهى را بنويسند، يعنى نمى‌توانند آفريده‌هاى خدا، الطاف الهى و سنّت‌هايى را که در طول تاريخ براى انسان‌ها و همه‌ى موجودات وجود داشته است بنويسند. «واللّه العالم»
در روايت مى‌خوانيم: امام کاظم عليه السلام فرمود: «مصداق کلمات اللّه ما هستيم که فضايل ما قابل ادراک و شماره نيست». «9»
آرى، اولياى خدا از طرف ذات مقدّس او واسطه‌ى فيض هستند و هر لطف و کمالى، از طريق آن بزرگواران به ديگران مى‌رسد.
«1». کهف، 109.
«2». صافات، 171- 172.
«3». شورى، 21.
«4». نساء، 171.
«5». بقره، 124.
«6». تحريم، 12.
«7». انفال، 7.
«8». شورى، 24.
«9». تفسير نورالثقلين، ذيل آيه.
تفسير نور(10جلدى)، ج7، ص: 281