برگزیده تفسیر نمونه
]
(آیه 34)- وسعت علم خداوند! در آخرین آیه این سوره به تناسب بحثی که پیرامون روز رستاخیز در آیه قبل به میان آمده، سخن از علومی به میان میآورد که مخصوص پروردگار است میگوید: «آگاهی از زمان قیام قیامت مخصوص خداست» (إِنَّ اللَّهَ عِنْدَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ).
«و اوست که باران را نازل میکند» و از تمام جزئیات نزول آن آگاه است (وَ یُنَزِّلُ الْغَیْثَ).
و نیز «آنچه را که در رحمها (ی مادران) است میداند» (وَ یَعْلَمُ ما فِی الْأَرْحامِ).
«و هیچ کس نمیداند فردا چه به دست میآورد» (وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ ما ذا تَکْسِبُ غَداً).
«و هیچ کس نمیداند در چه سر زمینی میمیرد»؟ (وَ ما تَدْرِی نَفْسٌ بِأَیِّ أَرْضٍ تَمُوتُ).
«خداوند عالم و آگاه است» (إِنَّ اللَّهَ عَلِیمٌ خَبِیرٌ).
گویی مجموع این آیه پاسخ به سؤالی است که در زمینه قیامت مطرح میشود همان سؤالی که بارها مشرکان قریش از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله کردند و گفتند: «مَتی هُوَ روز قیامت کی خواهد بود». (اسراء/ 51) «پایان سوره لقمان»
ج3، ص569
سوره سجده [32)
اشاره
این سوره در «مکّه» نازل شده و دارای 30 آیه است
نامهای این سوره:]
نام این سوره در بعضی از روایات و در لسان مشهور مفسران «سوره سجده» یا «الم سجده» است، و گاه برای مشخص ساختن آن از سوره حم سجده آن را به نام «سجده لقمان» میخوانند، چرا که بعد از سوره لقمان قرار گرفته است.
در بعضی از روایات نیز از آن به «الم تنزیل» یاد شده است.
محتوای سوره:]
این سوره به حکم آنکه از سورههای «مکّی» است خطوط اصلی سورههای مکی یعنی بحث از «مبدأ» و «معاد» و «بشارت» و «انذار» را قویا تعقیب میکند و روی هم رفته در آن چند بخش جلب توجه میکند.
1- قبل از هر چیز سخن از عظمت قرآن است.
2- سپس بحثی پیرامون نشانههای خداوند در آسمان و زمین دارد.
3- بحث دیگری پیرامون آفرینش انسان از «خاک» و «آب نطفه» و «روح الهی» و اعطای وسائل فراگیری علم و دانش میباشد.
4- بعد از آن از رستاخیز و حوادث قبل از آن یعنی مرگ سخن میگوید.
5 و 6- بحثهای مؤثر و تکان دهندهای از بشارت و انذار دارد.
به این ترتیب هدف اصلی سوره تقویت مبانی ایمان به مبدأ و معاد و ایجاد موج نیرومندی از حرکت به سوی تقوا، و بازداری از سرکشی و طغیان است.
ج3، ص570
فضیلت تلاوت سوره:]
در حدیثی از پیامبر گرامی اسلام صلّی اللّه علیه و آله چنین آمده است: «کسی که سوره الم تنزیل و تبارک را بخواند مانند آن است که شب قدر را احیا گرفته باشد».
در حدیث دیگری از امام صادق علیه السّلام چنین نقل شده: «هر کس سوره سجده را در هر شب جمعه بخواند خداوند نامه اعمال او را به دست راست او میدهد، و گذشته او را میبخشد، و از دوستان محمد صلّی اللّه علیه و آله و اهل بیت او خواهد بود».
بدون شک تلاوتی که سر چشمه اندیشه، و اندیشهای که مبدأ تصمیمگیری و حرکت بوده باشد، میتواند آن چنان انسان را بسازد که مشمول این همه فضیلت و افتخار گردد.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ به نام خداوند بخشنده بخشایشگر