آیه ۳۴ سوره لقمان

سوره لقمان، آیه ۳۴ · جزء ۲۱ · صفحه ۴۱۴

إِنَّ اللَّهَ عِندَهُ عِلْمُ السَّاعَةِ وَيُنَزِّلُ الْغَيْثَ وَيَعْلَمُ مَا فِي الْأَرْحَامِ وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ مَّاذَا تَكْسِبُ غَدًا وَمَا تَدْرِي نَفْسٌ بِأَيِّ أَرْضٍ تَمُوتُ إِنَّ اللَّهَ عَلِيمٌ خَبِيرٌ

آگاهی از زمان قیام قیامت مخصوص خداست، و اوست که باران را نازل می‌کند، و آنچه را که در رحم‌ها (ی مادران) است می‌داند، و هیچ کس نمی‌داند فردا چه به دست می‌آورد، و هیچ کس نمی‌داند در چه سرزمینی می‌میرد؟ خداوند عالم و آگاه است!

معنی کلمات و عبارات
«عِلْمُ السَّاعَةِ»: آگاهی از وقوع قیامت. «یُنَزِّلُ الْغَیْثَ»: مراد این است که تنها خدا می‌داند در چه موقع باران می‌بارد و کدام منطقه را زیر پوشش قرار می‌دهد و دقیقاً چه مقدار در دشت و بیابان و کوه و درّه می‌بارد. «یَعْلَمُ مَا فِی الأرْحَامِ»: مراد آگاهی از تمام خصوصیّات و جزئیّات کودک است. از قبیل پسر و دختر بودن، و استعدادهای درونی و ویژگیهای بیرونی جنین و به طور کلّی کیفیّات روحی و صفات جسمانی و اوضاع حال و آینده او است؛ نه گوشه‌ای از احوال فعلی وی. «مَاذَا تَکْسِبُ غَداً»: مراد از کسب، همه چیزهائی است که برای انسان حاصل می‌شود، اعم از این که به سود او باشد یا به زیان او. همچون: خیر، شرّ، صحّت، مرض، و ... مراد از (غَداً) زمان آینده است ولو این که لحظه‌ای بعد باشد (نگا: کهف / ). خلاصه مراد از عدم آگاهی مردم از امور پنجگانه مذکور در آیه، خصوصیّات و جزئیّات هر یک از موارد است.
نزول

سال ۱۲ بعثت(دوره مکی) بازپخش وحی در این سال

در آن زمان چه می‌گذشت (۱ رویداد)
نکات آیه
۱ - آگاهى به زمان برپایى قیامت، در انحصار خداوند است. «إنّ اللّه عنده علم الساعة» ۲ - لازم است که انسان، براى حضور در صحنه قیامت، هماره آماده باشد. «إنّ اللّه عنده علم الساعة ... و ما تدرى نفس بأىّ أرض تموت» نامعلوم گذاشته شدن زمان برپایى قیامت، احتمال دارد به خاطر این نکته باشد که انسان، هماره براى آن، باید آماده باشد. ۳ - تنها خداوند، نازل کننده باران است. «إنّ اللّه ... و ینزّل الغیث» عطف جمله فعلیه «ینزّل...» بر جمله اسمیه «إنّ اللّه...» همان معنا و مفهوم جمله اسمیه را مى رساند. در جمله سابق، علم به قیامت، در خداوند منحصر شده است، لذا «ینزّل...» هم دلالت بر انحصار نزول باران در خداوند مى کند. ۴ - تنها خداوند، از وضعیت جنین در رحم مادر، آگاهى همه جانبه دارد. «إنّ اللّه ... و یعلم ما فى الأرحام» ۵ - انسان ها، از آینده خود و حتى دستاوردهاى فرداى خویش، ناآگاه اند. «و ما تدرى نفس ماذا تکسب غدًا» ۶ - علم بشر، محدود و غیر قابل مقایسه با علم مطلق خدا است. «إنّ اللّه عنده علم الساعة ... و ما تدرى نفس ماذا تکسب غدًا» ۷ - انسان ها، از جایگاه و مکان مرگ خویش، بى اطلاع اند. «و ما تدرى نفس بأىّ أرض تموت» ۸ - خداوند، علیم (بسیار دانا) و خبیر (بسیار آگاه و با خبر) است. «إنّ اللّه علیم خبیر» ۹ - آگاهى خدا به لحظه قیامت، و حقایق مربوط به جنین و آینده هر انسان، نمودى از علم گسترده وى است. «إنّ اللّه عنده علم الساعة ... إنّ اللّه علیم خبیر» ۱۰ - توجه به علم مطلق الهى، برانگیزاننده انسان به تهیه توشه اى مناسب براى قیامت است.    و اخشوا یومًا لایجزى والد عن ولده ... إنّ اللّه عنده علم الساعة ... و ما تدرى نفس بأىّ أرض تموت إنّ اللّه علیم خبیر یادآورى علم مطلق خداوند به امور، پس از سفارش به ترس از قیامت، مى تواند اشاره به این نکته داشته باشد که حال که خداوند، از همه چیزها آگاه است و طبعاً، براساس علم خود، حساب رسى خواهد کرد، پس انسان ها، باید براى قیامت خود - که در آن، کسى فریادرس دیگرى نیست - توشه اى فراهم کنند.
تفسیر (۱۰)
روایات و احادیث

۱۱ - «قال الصادق(ع): هذه الخمسة، أشیاء لم یطلّع علیها ملک مقرّب و لانبىّ مرسل و هى من صفات اللّه عزّوجلّ; [منبع: تفسیر قمى، ج ۲، ص ۱۶۷; نورالثقلین، ج ۴، ص ۲۱۹، ح ۱۰۹.] امام صادق(ع) فرمود: این پنج چیز، چیزهایى است که هیچ فرشته مقرّبى و پیامبر مرسلى را بدان آگاهى نیست و این ها، از صفات (مختص) خداوند عزّوجلّ است».

موضوعات

دسته‌بندی موضوعی

فرهنگ قرآن (مطالب آیه) (۲۴)
  • فرو فرستادن باران از اسمان، از ایات الهی
  • باران و نقش ان در طبیعت و زندگی انسان از ایات خدا
  • اگاهی خداوند، از دوران جنینی انسان+۳ آیه
  • نااگاهی انسانها، از اینده خود و دستاوردهای خویش
  • نااگاهی انسانها، از جایگاه و مکان مرگ خویش
  • انحصار اگاهی از محتوای رحم به خداوند
  • محدودیّت شعور و شناخت انسان در دنیا و عالم مادّه+۲ آیه
  • محدود بودن علم و ادراک بشری+۱ آیه
  • سفارش خداوند برای رعایت تقوا، برخاسته از علم او+۲ آیه
  • توجّه به علم الهی، برانگیزاننده انسان به تهیّه توشه مناسب برای قیامت+۲ آیه
  • علم خدا به عملکرد انسان در اینده و نااگاهی ادمی از اینده کار خود+۲ آیه
  • خداوند، دانای مطلق به گذشته، حال و اینده انسانها+۲ آیه
  • احاطه علمی کامل خداوند، به جنین انسان و حیوانات و مراحل دگرگونی و تحوّلات انها+۳ آیه
  • خداوند، دانا و اگاه به محلّ مرگ و مردن انسانها
  • علم خدا به نزول باران
  • علم به زمان وقوع قیامت، در انحصار خداوند+۷ آیه
  • علیم / اسماوصفات+۳ آیه
  • جهل و نااگاهی انسانها، از امور غیبی جهان+۱ آیه
  • علم به زمان وقوع قیامت، در انحصار خدا+۶ آیه
  • قیامت، دارای زمان معیّن شده (ساعت) نزد خداوند و از نامهای قیامت+۵ آیه
  • اگاهی نداشتن پیامبر صلی الله علیه و اله از زمان وقوع قیامت+۶ آیه
  • اگاهی و علم خداوند از مرگ انسانها و سپرده شدن بدن انان به خاک+۱ آیه
  • اگاهی و اطلاع خداوند، از مکان مرگ انسان
  • بی اطلاعی انسان، از محل مرگ خویش
واژه‌ها