کلمه‌ى «توفى» به معناى باز پس گرفتن کامل چيزى است. با توجّه به اين‌که بدن مرده پس از مرگ در جاى خود باقى مى‌ماند، پس مراد از گرفتن به طور کامل، گرفتن روح است که حقيقت انسان است، او اگر رفت، انسان به طور کامل رفته است. بنابراين روح داراى اصالت و استقلال بوده و باقى است و در قيامت همين روح با ملحق شدن دوباره به جسم، برانگيخته خواهد شد.
قرآن درباره‌ى شيوه‌ى قبض روح، سه تعبير دارد:
الف: در يک‌جا مى‌فرمايد: فرشتگان، جان وروح آدمى را مى‌گيرند. «تَتَوَفَّاهُمُ الْمَلائِکَةُ» «1»*
ب: در آيه‌ى مورد بحث، مأمور قبض روح را فرشته‌اى به نام ملک الموت معرّفى کرده است.
ج: در آيه‌ى 42 سوره زمر اين کار را به خداوند نسبت مى‌دهد. «اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنْفُسَ»
«1». نحل، 28.
جلد 7 - صفحه 307
در جمع اين سه آيه شايد بتوان گفت: فرشتگان، روح را مى‌گيرند و آن را به ملک الموت تحويل مى‌دهند و او به خداى متعال تحويل مى‌دهد. چنانکه امام صادق عليه السلام در پاسخ اين سؤال که در اطراف جهان افراد زيادى در آنِ واحد مى‌ميرند، چگونه ملک الموت در يک لحظه در همه جا حضور دارد؟ فرمودند: «او يارانى از فرشتگان دارد که روح مردم را از اطراف مى‌گيرند، سپس ملک الموت ارواح را از فرشتگان تحويل مى‌گيرد». «1»
شايد هم درجات مردم سبب تفاوت قبض روح آنان مى‌شود به اين معنا که مردم عادى را فرشتگان و مردم با تقوا را ملک الموت و اولياى خدا را خداوند قبض روح مى‌کند.