1- مردم مکّه از انقراض اقوام پيشين آگاه بودند و آثار به جاى مانده از آنان در گذرگاه آنان بود، ولى عبرت نمى‌گرفتند. «أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ»
2- تحوّلات تاريخ، قانون‌مند است. (هلاکت اقوام پيشين از يک سو و سفارش به عبرت گرفتن ديگران از سوى ديگر، نشان دهنده‌ى آن است که حوادث تاريخى، تصادفى نيست، بلکه رمز و رازى دارد که بايد به آن پى برد.) «أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ»
3- سقوط قبايل سرکش، از بهترين مايه‌هاى هدايت آيندگان است. «أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ کَمْ أَهْلَکْنا مِنْ قَبْلِهِمْ»
4- قبايل سرکش و هلاک شده در تاريخ بسيارند. کَمْ أَهْلَکْنا ... مِنَ الْقُرُونِ
5- بازديد از آثار باستانى و آثار به جاى مانده از اقوام پيشين مورد سفارش اسلام است؛ امّا به شرط آنکه همراه پند و عبرت باشد، نه از روى غفلت. «أَ وَ لَمْ يَهْدِ
جلد 7 - صفحه 320
لَهُمْ- يَمْشُونَ فِي مَساکِنِهِمْ»
6- بهترين صحنه‌هاى عبرت‌آموز، آن جاست که خود انسان حضور دارد. «يَمْشُونَ فِي مَساکِنِهِمْ»
7- حفظ آثار باستانى نياکان، براى عبرت آيندگان لازم است. «مَساکِنِهِمْ»
8- عوامل عزّت و ذلّت اقوام گذشته را بررسى کنيد و از آن درس عبرت گيريد.
«إِنَّ فِي ذلِکَ لَعِبْرَةً»*
9- سقوط ملّت‌ها و تمدّن‌ها، جلوه‌اى از آيات الهى است. إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ ...
10- اگر گوش شنوا باشد، خرابه‌هاى خاموش نيز براى ما پيام دارند.
«أَ فَلا يَسْمَعُونَ»