تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ کَمْ أَهْلَکْنا مِنْ قَبْلِهِمْ مِنَ الْقُرُونِ يَمْشُونَ فِي مَساکِنِهِمْ إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ أَ فَلا يَسْمَعُونَ «26»
أَ وَ لَمْ يَهْدِ لَهُمْ: آيا راه ننمود و بيان نفرمود مر اهل مکه را، کَمْ أَهْلَکْنا مِنْ قَبْلِهِمْ: چقدر هلاک کرديم پيش از ايشان، مِنَ الْقُرُونِ: از اهل قرنها مانند قوم عاد و ثمود و لوط و نوح و غير ايشان، يَمْشُونَ فِي مَساکِنِهِمْ: مىروند اهل مکه در مسکنهاى آنها و در سفر خود بر آن مىگذرند و آثار و علامات ايشان را مىبينند که چگونه بودهاند در طيب معيشت و فراغت و توسعه رزق و منازل دلکش، و امروز از ايشان جز اثرى باقى نمانده، ديار آنها مخروب و آثار آنها معدوم گرديده. إِنَّ فِي ذلِکَ لَآياتٍ: بدرستى که در هلاک قرون سالفه و امم گذشته هر آينه عبرتها باشد امم آتيه و قرون آينده را. أَ فَلا يَسْمَعُونَ: آيا نمىشنوند اين سخنان را، يعنى به گوش دل استماع نمىکنند تا متعظ و منزجر شوند.
حضرت امير المؤمنين عليه السّلام در ذيل خطبهاى فرمايد: و بدانيد اى بندگان خدا بدرستى که شما و آنچه هستيد در آن از حالات اين دنيا، بر روش کسانى هستيد که پيش از شما بودند از آنانى که درازتر بودند از حيث عمر و معمورتر از جهت مکان و دورتر از حيث آثار که آن بناهاى عاليه و قصرهاى رفيعه بود، گرديدند در حالى که صداهاى آنها خاموش شده و بادهاى غرور آنها افسرده و بدنهاى آنها پوسيده و خانههاى آنها خالى شده و آثار آنها نابود شده «1».
«1» نهج البلاغه فيض الاسلام، خطبه 217، ص 717 و شبيه اين قسمت از خطبه در صفحه 344 خطبه 110 مىباشد.
جلد 10 - صفحه 396