تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً تَأْکُلُ مِنْهُ أَنْعامُهُمْ وَ أَنْفُسُهُمْ أَ فَلا يُبْصِرُونَ «27»
بعد از آن بر طريق ديگر تنبيه مىفرمايد:
أَ وَ لَمْ يَرَوْا: آيا نمىبينند و نمىدانند، أَنَّا نَسُوقُ الْماءَ: بدرستى که ما مىرانيم به قدرت کامله خود آب را، يعنى باران و سيل را مىفرستيم، إِلَى الْأَرْضِ الْجُرُزِ: بسوى زمين خالى از گياه به سبب منقطع شدن باران از آن، فَنُخْرِجُ بِهِ زَرْعاً: پس بيرون مىآوريم به سبب باران کشتزار را. گويند «جرز» اسم موضعى است در ولايت يمن که آب نهرها به آن نمىرسد، خدا باران را به آن مىرساند و از آن زراعات و نباتات حاصل مىشود؛ لکن اولى حمل بر عموم است، يعنى مطلق زمينهاى ديمى که به سبب باران زراعت شود و محصول بدست آيد. تَأْکُلُ مِنْهُ أَنْعامُهُمْ: مىخورند از آن زرع چارپايان ايشان يعنى از کاه و گياه آن، وَ أَنْفُسُهُمْ: و مىخورند ايشان يعنى از حبوبات و ميوهجات آن. أَ فَلا يُبْصِرُونَ: آيا پس نمىبينند آثار اين قدرت را تا استدلال کنند بر کمال قدرت حق و دريابند و آگاه شوند به آنکه آن ذات يگانهاى که قادر است بر رويانيدن نبات از زمين خشک، هر آينه قادر خواهد بود بر احياى اموات در روز قيامت.
تنبيه: بدانکه اگر تمام عقلاى عالم بخواهند قطره آب بر هوا معلق دارند نتوانند، لکن ذات قادر متعال به حکمت بالغه آب را در شکم ابر وديعت نهاد و ابر را در هوا معلق بداشت و باد را بر آن مسلط گردانيد تا ابر را براند و به سرزمينها که اراده حق تعلق يافته ببرد و به زمينهاى جرز ببارد و آن را سيراب نمايد و زراعات را از آن حاصل گرداند، آيه شريفه وحدانيت الهى و معاد را ثابت و محقق سازد.
جلد 10 - صفحه 397