اطیب البیان (سید عبدالحسین طیب)
قُل لَن يَنفَعَکُم‌ُ الفِرارُ إِن فَرَرتُم مِن‌َ المَوت‌ِ أَوِ القَتل‌ِ وَ إِذاً لا تُمَتَّعُون‌َ إِلاّ قَلِيلاً «16»
بفرما به اينکه کساني که استيذان ميکردند به اينکه بيوت ما در خطر است و غرض
جلد 14 - صفحه 485
آنها فرار بود هرگز به شما نفع نمي‌بخشد فرار اگر فرار ميکنيد از مرگ يا قتل و در اينکه صورت زندگاني نميکنيد مگر مدت کمي.
توضيح کلام اينکه انسان اگر اجلش و مدت حياتش بسر رسيده البته آني مهلت ندارد.
أَينَما تَکُونُوا يُدرِککُم‌ُ المَوت‌ُ وَ لَو کُنتُم فِي بُرُوج‌ٍ مُشَيَّدَةٍ (نساء آيه 78) وَ لِکُل‌ِّ أُمَّةٍ أَجَل‌ٌ فَإِذا جاءَ أَجَلُهُم لا يَستَأخِرُون‌َ ساعَةً وَ لا يَستَقدِمُون‌َ (اعراف آيه 34).
قُل لَن يَنفَعَکُم‌ُ الفِرارُ لن براي نفي تأييد است يعني هرگز.
إِن فَرَرتُم مِن‌َ المَوت‌ِ أَوِ القَتل‌ِ فرق بين موت و قتل اينست که موت فعل الهي است اللّه‌ُ يَتَوَفَّي الأَنفُس‌َ حِين‌َ مَوتِها (زمر آيه 42) ولي قتل فعل بشر است و اينهم در تقدير معين شده کساني که بموت فاني ميشوند و کساني که بقتل ميميرند اينکه نسبت به آجال حتمي است و اما اجل معلقي که مشروط به شرطي است مثلا اگر اينکه زهر را خورد ميميرد و الا فلا اگر در ميدان جنگ باشد کشته ميشود اگر نباشد نميشود.
وَ إِذاً لا تُمَتَّعُون‌َ إِلّا قَلِيلًا چهار صباحي بيش نيست و چه بهتر که انسان در راه خدا کشته شود يکي از دعاهاي ماه رمضان
«و قتلا في سبيلک فوفق لنا»
و در قرآن ميفرمايد وَ لا تَحسَبَن‌َّ الَّذِين‌َ قُتِلُوا فِي سَبِيل‌ِ اللّه‌ِ أَمواتاً بَل أَحياءٌ عِندَ رَبِّهِم يُرزَقُون‌َ- الي قوله تعالي- وَ أَن‌َّ اللّه‌َ لا يُضِيع‌ُ أَجرَ المُؤمِنِين‌َ (آل عمران آيه 169 الي 171).