1- انسان زمانى کامل مىشود که همهى کمالات را در خود داشته باشد نه فقط
جلد 7 - صفحه 366
بعضى را. إِنَّ الْمُسْلِمِينَ ...
2- نشانهى جامعيّت اسلام آن است که کمال را در همهى ابعاد اعتقادى، اخلاقى، عملى، فردى و اجتماعى انسان مطرح مىکند. إِنَّ الْمُسْلِمِينَ ...
3- با تجليل از خوبان، ديگران را به انجام خوبىها تشويق کنيم. إِنَّ الْمُسْلِمِينَ ...
4- رشد انسان، مرحلهاى و گام به گام است. (ابتدا اسلام با زبان، سپس ايمان با دل، سپس اطاعت، صداقت، صبر و ... إِنَّ الْمُسْلِمِينَ ... الْمُؤْمِنِينَ ... الصَّابِرِينَ ...
5- انسان کامل، علاوه بر اقرار به زبان (اسلام) و باور قلبى (ايمان)، بايد شکم و شهوت و زبان خود را کنترل کند.
* کنترل شکم با روزه. «الصَّائِمِينَ»
* کنترل زبان با صداقت. «الصَّادِقِينَ»
* کنترل شهوت با دورى از حرام. «وَ الْحافِظِينَ فُرُوجَهُمْ»
* مبارزه با غرور، با داشتن تواضع. «الْقانِتِينَ»
* غفلت زدايى با ذکر و ياد خدا. «وَ الذَّاکِرِينَ»
* مقاومت در برابر نيشها و نوشها با نيروى صبر. «وَ الصَّابِرِينَ»
* غافل نماندن از محرومان با انفاق. «وَ الْمُتَصَدِّقِينَ»
6- اسلام هم به کميّت توجّه دارد، هم به کيفيّت. (در مورد مقدار مىفرمايد:
«وَ الذَّاکِرِينَ اللَّهَ کَثِيراً» و در مورد کيفيّت مىفرمايد: «وَ الْقانِتِينَ» که اطاعت همراه با فروتنى است.)
7- زن، حقّ مالکيّت و بخشش مالى دارد. «الْمُتَصَدِّقِينَ وَ الْمُتَصَدِّقاتِ»
8- همهى توفيقات خود را از خدا بدانيم. (ذکر خدا در پايان کمالات آمده است.)
«وَ الذَّاکِرِينَ اللَّهَ کَثِيراً»
9- زن و مرد، در رشد کمالات معنوى و انسانى و دريافت پاداش يکسانند. إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَ الْمُسْلِماتِ ... أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ
10- عمل نيک، کليد بخشش الهى است. «أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ مَغْفِرَةً»
جلد 7 - صفحه 367
11- ابتدا بخشش الهى، سپس دريافت پاداش الهى. «مَغْفِرَةً وَ أَجْراً عَظِيماً»