تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ وَ سِراجاً مُنِيراً (46)
وصف چهارم:
وَ داعِياً إِلَى اللَّهِ بِإِذْنِهِ: و خواننده‌اى اهل شرک و جهل را به فرمان او به پرستش و اقرار به يگانگى او و به آنچه واجب است تصديق به آن از صفات
جلد 10 - صفحه 466
ثبوتيه و سلبيه.
وصف پنجم: وَ سِراجاً مُنِيراً: و چراغى روشن که مردمان به تو از ظلمات جهالت و کفر، مستضى‌ء شوند به طريق معرفت ايمان، و از نور تو اقتباس انوار بصائر کنند. 2- صاحب سراج منيرى که قرآن است (به تقدير مضاف) 3- يا در حالى که تلاوت کننده‌اى سراج منيرى را که قرآن است (به تقدير تاليا).
نکته: اطلاق «بشير» و «نذير» به آن حضرت و تقييد دعوت به اذن، اشعار است به آنکه دعوت، امرى مشکل و حاصل نمى‌شود مگر به معونت و تيسير حضرت احديت.
تنبيه: در تفسير کاشفى: حق سبحانه و تعالى پيغمبر ما را «چراغ» خوانده به وجوهى:
1- چنانکه نور چراغ، ظلمت را محو کند، نور وجود آن حضرت نيز ظلمت کفر را از عرصه جهان نابود ساخت:
چراغى روشن از نور خدائى
جهان را داده از ظلمت رهائى
2- هر چه در ظلمت گم شود به نور چراغ باز توان يافت، و حقايقى که از مردم پوشيده بود به نور اين چراغ بر مقتبسان انوار معرفت روشن گشت:
از او جان را به دانش آشنائى است
و ز او چشم جهان را روشنائى است
در گنج معانى برگشاده
و ز او صاحب دلان را مايه داده
3- چراغ، اهل خانه را سبب امن و راحت است، و دزد را واسطه خجلت و عقوبت، آن حضرت نيز دوستان را وسيله نجات و سلامتى است، و منکران را سبب حسرت و پشيمانى است. و «منيرا» تأکيد است، يعنى تو چراغى نه مانند چراغهاى ديگر، زيرا آن چراغها گاهى روشن و گاهى خاموش، لکن تو از اول تا به آخر روشنى. چراغهاى ديگر به بادى مقهور شوند و هيچکس تو را منتفى نتواند نمود، که «يُرِيدُونَ لِيُطْفِؤُا نُورَ اللَّهِ بِأَفْواهِهِمْ وَ اللَّهُ مُتِمُّ نُورِهِ» «1».
چراغى را که رحمان برفروزد
هر آنکس پف کند ريشه‌اش بسوزد
«1» تفسير منهج الصادقين، چ 1346 ش، ج 7 ص 338 و 339 بنقل از تفسير کاشفى و آيه در سوره صف آيه 8.
جلد 10 - صفحه 467