تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ لا تُطِعِ الْکافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ وَ دَعْ أَذاهُمْ وَ تَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ وَ کَفى بِاللَّهِ وَکِيلاً (48)
بعد از آن نهى فرمايد از اطاعت کفار و منافقين:
وَ لا تُطِعِ الْکافِرِينَ وَ الْمُنافِقِينَ: و اطاعت مکن کافران و منافقان را. اين تهييج است مر آن حضرت را بر آنچه بر آن بود از مخالفت ايشان، يعنى بر مخالفت ايشان ثابت قدم باش، و الّا آن حضرت ابدا در هيچوقت پيروى آنها نمىنمود. وَ دَعْ أَذاهُمْ: و بگذار و دست بردار از رنج و اذيت آنان، يعنى در صدد انتقام و مجازات آنها مباش که من شر ايشان را از تو کفايت کنم، يا ايشان را بر کفر مؤاخذه مکن؛ و لهذا ابن عباس گفته که اين آيه منسوخ است به آية السّيف «1». وَ تَوَکَّلْ عَلَى اللَّهِ: و توکل کن بر خداى تعالى در دفع ايشان، چه او کفايت شر آنها خواهد کرد. وَ کَفى بِاللَّهِ وَکِيلًا: و کافى است خدا در کارسازى و مهم پردازى و در آنکه همه کارها به او واگذارند، يا نگهدار مؤمنان است از شر دشمنان، يا ضامن نصرت و غالبيت تو را.
«1» تفسير منهج الصادقين، ج 7 ص 340.
جلد 10 - صفحه 468