تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
يُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمالَکُمْ وَ يَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً (71)
پس به اين طريق سخن کنيد تا:
يُصْلِحْ لَکُمْ أَعْمالَکُمْ: تا به صلاح آورد خداى تعالى براى شما اعمال شما را، يعنى توفيق دهد شما را در اعمال صالحه، يا اصلاح آن فرمايد به قبول و اعطاى ثواب، وَ يَغْفِرْ لَکُمْ ذُنُوبَکُمْ: و بيامرزد براى شما گناهان شما را، يعنى به جهت استقامت شما در قول و عمل، گناهان شما را بيامرزد. بعد فرمايش کلى فرمايد: وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ: و هر که فرمانبردارى کند خداى را و پيغمبر او را در آنچه فرمايد، فَقَدْ فازَ فَوْزاً عَظِيماً: پس به تحقيق فايز شود به خير و برّ. مراد، خود فيروزى يابد فيروزى بزرگ، يعنى در دنيا حميد و در آخرت سعيد باشد. يا «فوز عظيم» رضوان حق و انواع مکرمت الهى است.
تبصره: آيه شريفه امر است به مکارم اخلاق و به ملازمه نهى است از مذامّ اقوال. و چون قسمت عمده آن از تراوشات زبانى است، لذا امر فرموده به تسديد گفتار در جميع احوال، زيرا حفظ زبان و سخن استوار، اصل همه خيرات و سر آمد طاعات باشد. و از جمله آثار آن اصلاح اعمال و آمرزش گناهان؛ و البته مؤمن فطن چنين عملى را ترک نخواهد نمود، بلکه استقامت ايمان منوط است به استقامت زبان، چنانچه از حضرت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله مروى است فرمود:
لا يستقيم ايمان عبد حتّى يستقيم قلبه و لا يستقيم قلبه حتّى يستقيم لسانه:
استقامت ندارد ايمان بنده تا مستقيم شود قلب او، و استقامت پيدا نکند قلب او تا مستقيم شود زبان او «1»، يعنى به راستى و درستى و حق گويا باشد.
در کتاب کافى از حضرت باقر عليه السّلام فرمود: أبو ذر (رحمه اللّه)
«1» بحار الانوار، ج 71 باب 78 ص 287 ذيل روايت 42 بنقل از جامع الاخبار ص 109.
جلد 10 - صفحه 498
مىگفت: يا مبتغى العلم! انّ هذا اللّسان مفتاح خير و مفتاح شرّ فاختم على لسانک کما تختم على ذهبک و ورقک: اى طلب کننده علم، بدرستى که اين زبان کليد خير و کليد شر است، پس مهر کن زبان خود را چنانچه مهر کنى طلا و نقره خود را «1» (کنايه از آنکه حفظ کن آن را)