برگزیده تفسیر نمونه
(آیه 21)- در این آیه در رابطه با وسوسههای ابلیس و کسانی که در حوزه نفوذ او قرار میگیرند، و آنها که بیرون از این حوزهاند، به دو مطلب اشاره میکند، نخست میگوید: «شیطان سلطهای بر آنها نداشت» و کسی را به پیروی خود نمیتواند مجبور کند (وَ ما کانَ لَهُ عَلَیْهِمْ مِنْ سُلْطانٍ).
قرآن در جای دیگر از گفتار خود شیطان نقل میکند: «من سلطهای بر شما نداشتم جز این که شما را دعوت کردم و شما هم دعوت مرا اجابت نمودید. (ابراهیم/ 22).
ولی پیداست بعد از اجابت دعوت او از ناحیه افراد بیایمان و هویپرست او آرام نمینشیند و پایههای سلطه خود را بر وجود آنان مستحکم میکند.
لذا در دنباله آیه میافزاید: «هدف (از آزادی ابلیس در وسوسههایش) این بود، که مؤمنان به آخرت از افراد بیایمان و کسانی که در شکّند شناخته شوند» (إِلَّا
ج4، ص38
لِنَعْلَمَ مَنْ یُؤْمِنُ بِالْآخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْها فِی شَکٍّ)
.و در پایان آیه به عنوان یک هشدار به همه بندگان میگوید: «و پروردگار تو حافظ همه چیز و نگاهبان آن است» (وَ رَبُّکَ عَلی کُلِّ شَیْءٍ حَفِیظٌ).
تا پیروان شیطان تصور نکنند چیزی از اعمال و گفتار آنها در این جهان از بین میرود یا خداوند آن را فراموش میکند.