تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
قُلْ مَنْ يَرْزُقُکُمْ مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ قُلِ اللَّهُ وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاکُمْ لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ «24»
قُلْ مَنْ يَرْزُقُکُمْ: بگو اى پيغمبر کيست که روزى مى‌دهد شما را، مِنَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ: از آسمان به باران تا به تسبيب ارزاق در آن و از زمين به نبات و يا به انتظام اسباب آن؛ قُلِ اللَّهُ: بگو که روزى دهد خداى، چه اين سؤال را جز اين جوابى نيست و ايشان اين را خلاف ندانند. اين اشعار است به آنکه کافران اگرچه به جهت ترس الزام و فرط عناد اين جواب را بر زبان نمى‌آورند، اما به قلب معترف و مقرّند به آن.
بعد از آن بر سبيل محاجّه و طريق مناظره فرمايد: وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاکُمْ: و بگو ما مؤمنين يا شما مشرکين، لَعَلى هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ: بر راه هدايت هستيم يا در گمراهى آشکارا، يعنى البته از ما و شما يکى بر هدايت است و ديگرى بر ضلالت، زيرا ممکن نيست به اين دو قول متناقض هر دو بر حق باشيم، و يا هر دو بر باطل. ذکر اين کلام بعد از قول متقدم تقرير بليغى است که دلالت دارد بر آن کسى که بر هدايت است و بر آنکه او در ضلالت است، زيرا در صورت
«1» منهج الصادقين، ج 7 ص 405.
جلد 10 - صفحه 531
انصافست در حجت و الزام خصم، يا استعطاف و مداراى با خصم باشد تا استماع اين قول نموده تأمل نمايد و به راه راست ميل کند، و اين احسن باشد.