اين آيه به بعثت همه مردم در قيامت، به صورت دستهجمعى اشاره مىکند که نمونه آن را در جاى ديگر چنين مىخوانيم: «حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً» «1» همه را در صف محشر
«1». کهف، 47.
جلد 9 - صفحه 507
برانگيزيم و يکى را فرو نگذاريم.
و نمونه احصاى خداوند را در آيهاى ديگر چنين مىخوانيم:
... ما لِهذَا الْکِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا کَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها ... «1» اين چه کتابى است که اعمال کوچک و بزرگ ما را فرو نگذاشته، همه را به شمارش در آورده است.
کلمه «شَهِيدٌ» در قرآن گاهى به معناى مشهود است و گاهى به معناى شاهد و در اينجا به قرينهى أَحْصاهُ اللَّهُ ... به معناى شاهد مىباشد؛ البته در کنار گواهى و شهادت خداوند، شاهدان ديگرى نيز هستند. «يَوْمَ يَقُومُ الْأَشْهادُ» «2»