تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ما هُمْ مِنْکُمْ وَ لا مِنْهُمْ وَ يَحْلِفُونَ عَلَى الْکَذِبِ وَ هُمْ يَعْلَمُونَ «14»
شأن نزول: عادت منافقان بود که با جهودان دوستى کردندى و اسرار مؤمنان را افشا نمودى. و عبد اللّه بن نبتل منافق با رسول مجالست، و سخن آن حضرت را با يهود گفتى. روزى حضرت در حجرهاى از حجرات با جمعى از صحابه بود، فرمود: حال، مردى بر شما وارد شود که دل او مانند دل متکبران و
جلد 13 - صفحه 76
سرکشان باشد و به نظر شيطان نگاه کند. ناگاه ابن نبتل وارد شد، و ازرق بود.
حضرت فرمود: چرا تو و اصحاب تو مرا دشنام مىدهيد؟ او سوگند خورد و ياران خود را آورد، سوگند خوردند که هرگز اين بىادبى نکردهايم؛ آيه شريفه نازل شد:
أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا: آيا نمىنگرى به سوى کسانى که دوست گرفتند، يعنى منافقان دوستى کردند، قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ: گروهى را که غضب نموده خداى تعالى بر ايشان، يعنى يهود که در باره آنها فرموده: من لعنه اللّه و غضب عليه. ما هُمْ مِنْکُمْ: نيستند آن منافقان از شما، که مؤمنانيد، وَ لا مِنْهُمْ: و نه از ايشان که يهودانند، چنانچه فرمايد: مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذلِکَ لا إِلى هؤُلاءِ وَ لا إِلى هؤُلاءِ ... وَ يَحْلِفُونَ عَلَى الْکَذِبِ: و سوگند مىخورند به دروغ در دعوى اسلام و احترام سيّد انام، وَ هُمْ يَعْلَمُونَ: و حال آنکه ايشان مىدانند که منافق هستند و آنچه سوگند خورند دروغ است، يعنى سوگند به دروغ خورند از روى علم و عمد.
نکته: تقييد حلف به اين جمله حاليه، دليل است بر آنکه دروغ آنست که موافق مخبر عنه نباشد، خواه مخبر عالم باشد به آن يا نباشد، پس تهديد ايشان فرمايد که:
(آية 15)