تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذاباً شَدِيداً إِنَّهُمْ ساءَ ما کانُوا يَعْمَلُونَ «15»
أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ: مهيا و آماده فرموده است خدا براى ايشان، عَذاباً شَدِيداً:
عذابى سخت در دنيا به خوارى و رسوائى، و در آخرت به آتش جهنم، إِنَّهُمْ ساءَ: بدرستى که ايشان بد چيزى بود، ما کانُوا يَعْمَلُونَ: آنچه بودند که پيوسته عمل مىکردند، يعنى پيش از اين زمان، عمل بد مىنمودند و بر آن اصرار داشتند. ممکن است اين کلام حکايت باشد از آنچه در آخرت به ايشان گويند، يعنى: ايشان در دنيا به عمل بد اصرار مىنمودند از نفاق و موالات با
جلد 13 - صفحه 77
دشمنان خدا.
تبصره: آيه شريفه تهديد است به معاشرت و دوستى با کسانى که به سبب کفر و شناعت، مغضوب خداى تعالى واقع شدند. و اين آثار نفاق است که از يک طرف مداخله با مؤمنان، و از طرفى مجالست با کافران؛ بنابراين احتراز از اين جماعت لازم، و عذاب شديد براى آنها دائم خواهد بود.
تتمه: على بن ابراهيم قمى رحمه اللّه فرمايد که: اين آيه در شأن دوّمى نازل شد به جهت آنکه مرور نمود حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم به او در حالى که نشسته بود نزد شخصى يهودى، مىنوشت خبر رسول خدا را. پس خداى تعالى نازل فرمود: «أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ تَوَلَّوْا قَوْماً غَضِبَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ». پس دوّمى آمد خدمت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله و سلّم، حضرت فرمود: ديدم مىنوشتى از يهود، و حال آنکه خداى عزّ و جلّ نهى فرموده از آن. عرض کرد:
مىنوشتم از او آنچه در تورات است از وصف جناب تو؛ و بنا کرد که مىخواند آن را بر حضرت، و حال آنکه غضبناک بود. پس شخصى از انصار گفت: واى بر تو، آيا نبينى غضب فرموده پيغمبر. پس عمر گفت: اعوذ باللّه من غضب اللّه و غضب رسوله، جز اين نيست که من نوشتم آن را، چون يافتم در آن خبر تو را.
حضرت فرمود: يا فلان، اگر موسى بن عمران در ايشان قائم بود، پس مىآمدم او را در حالى که اعراض مىنمودى از آنچه آوردم، هر آينه کافر شدى به آنچه من آوردم. «1»
(آية 16)