تفسیر اثنی عشری (حسینی شاه عبدالعظیمی)
وَ اذْکُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ لِمَنِ اتَّقى وَ اتَّقُوا اللَّهَ وَ اعْلَمُوا أَنَّکُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ (203)
وَ اذْکُرُوا اللَّهَ: و ياد نمائيد خدا را، فِي أَيَّامٍ مَعْدُوداتٍ: در روزهاى شمرده شده به نام تشريق که يازدهم و دوازدهم و سيزدهم ذى الحجه باشد.
مراد آنست که در عقب پانزده نماز براى کسى که در منى باشد تهليلات معينه را بگويد. فَمَنْ تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ: پس هر که تعجيل کند و از منى برود در دو روز اول، بعد از رمى جمرات، فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ: پس گناهى نيست
«1» نهج البلاغه، حکمت 300.
تفسير اثنا عشرى، ج1، ص: 366
بر او، لکن دو حکم بر او باشد: 1- آنکه نفر و کوچ کردن جايز نيست مگر بعد از زوال. 2- هرگاه آفتاب غروب کند روز دوازدهم در منى باشد واجب و متحتم است بر او ماندن شب سيزدهم در منى و رمى روز آن.
وَ مَنْ تَأَخَّرَ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ: اين نبودن گناه، لِمَنِ اتَّقى: براى کسى است که پرهيز نموده باشد از صيد و نساء و طيب، چنانچه مروى و فتواى اکثر مى‌باشد. شرح اين حکم در کتب فقهى است. وَ اتَّقُوا اللَّهَ: و بترسيد و بيانديشيد خداى تعالى را در مجامع امور خود تا از عذاب او رها شده و به مثوبات جليله او فايز شويد. وَ اعْلَمُوا أَنَّکُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ: بدانيد بدرستى که شما بسوى جزا و پاداش الهى محشور مى‌شويد. و مسلم است اين عمل و اعتقاد منبعث گرداند در مؤمن عزم و جزم به اطاعت اوامر سبحانى و ترک مناهى و محرمات الهى.