بيمارى، گاهى مربوط به جسم است، نظير آيهى 185 سوره بقره؛ «وَ مَنْ کانَ مَرِيضاً» که درباره احکام روزه بيماران مىباشد. و گاهى مربوط به روح است، نظير اين آيه «فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ» که درباره بيمارى نفاق مىباشد.
«1». تفسير راهنما.
«2». «يَعْلَمُ خائِنَةَ الْأَعْيُنِ وَ ما تُخْفِي الصُّدُورُ» غافر، 19.
«3». «يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ» طارق، 9.
«4». جمله «وَ ما يَشْعُرُونَ» دو گونه مىتوان معنا کرد: اول آنکه شعور ندارند که خدا اسرارشان را مىداند و ديگر اينکه شعور ندارند که در حقيقت به خود ضربه مىزنند.
جلد 1 - صفحه 59
داستان منافق، به لاشه ومردارى بد بو مىماند که در مخزن آبى افتاده باشد. هر چه آب در آن بيشتر وارد شود، فسادش بيشتر شده و بوى نامطبوع و آلودگى آن افزايش مىيابد. نفاق، همچون مردارى است که اگر در روح و دل انسان باقى بماند، هر آيه وحکمى که از طرف خداوند نازل شود، به جاى تسليم شدن در برابر آن، دست به تظاهر و رياکارى مىزند و يک گام بر نفاق خود مىافزايد. اين روح مريض، تمام افکار و اعمال او را، رياکارانه و منافقانه مىکند و اين نوعى افزايش بيمارى است. «فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً»
شايد جملهى «فَزادَهُمُ اللَّهُ مَرَضاً» نفرين باشد. نظير «قاتَلَهُمُ اللَّهُ»* يعنى اکنون که در دل بيمارى دارند، خدا بيمارى آنان را اضافه مىکند.