نکته‌های تفسیر نور

«شعور» از ريشه‌ى «شَعر» به معناى مو مى‌باشد. کسى که داراى فهم دقيق و موشکافانه باشد، اهل درک و شعور است. بنابراين منافق گمان مى‌کند که ديگران را فريب مى‌دهد، زيرا درک درست ندارد. «ما يَشْعُرُونَ» مراد از حيله ومکر منافقان با خدا، يا خدعه ونيرنگ آنان با احکام خدا و دين الهى است که آن را مورد تمسخر و بازيچه قرار مى‌دهند و يا به معناى فريبکارى نسبت به پيامبر خداست. يعنى همان‌گونه که اطاعت و بيعت با رسول‌خدا، اطاعت و بيعت با خداست‌ «1» و خدعه با رسول‌خدا به منزله خدعه با خدا مى‌باشد که روشن است اين گونه فريبکارى و نيرنگ بازى با دين، خدعه و نيرنگ نسبت به خود است. چنانکه اگر پزشک، دستور مصرفِ دارويى را بدهد و بيمار به دروغ بگويد که آنها را مصرف کرده‌ام، به گمان خودش پزشک را فريب داده و در حقيقت خود را فريب داده است که فريب پزشک، فريب خود است. برخورد اسلام با منافق، همانند برخورد منافق با اسلام است. او در ظاهر اسلام مى‌آورد، اسلام نيز او را در ظاهر مسلمان مى‌شمارد. او در دل ايمان ندارد و کافر است، خداوند نيز در قيامت او را با کافران محشور مى‌کند. در روايتى از پيامبر اکرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم: رياکارى، خدعه با خداوند است. «2» قرآن، بازتاب کار نيک و بد انسان را براى خود او مى‌داند. چنانکه در اين آيه مى‌فرمايد: خدعه با دين، خدعه با خود است نه خدا. و در جاى ديگر مى‌فرمايد: «إِنْ أَحْسَنْتُمْ أَحْسَنْتُمْ لِأَنْفُسِکُمْ وَ إِنْ أَسَأْتُمْ فَلَها» «3» اگر نيکى کنيد، به خود نيکى کرده‌ايد و اگر بدى کنيد، به خود کرده‌ايد. يا در جاى ديگر مى‌فرمايد: «وَ لا يَحِيقُ الْمَکْرُ السَّيِّئُ إِلَّا بِأَهْلِهِ» «4» نيرنگ بد، جز سازنده‌اش را فرا نگيرد. «1». «مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ» هرکس از رسول پيروى کند، قطعاً از خدا پيروى کرده است. نساء، 80. «إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَکَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ» کسانى که با تو بيعت کنند، همانا با خدا بيعت نموده‌اند. فتح، 1. «2». تفسير نورالثقلين. «3». اسراء، 7. «4». فاطر، 43. جلد 1 - صفحه 58